RFr 2001
Ragna Freyja

ForsÝ­a  
Ofvirknibˇk
Kom inn!
RFr-torg

Mßl■ing um
AD/HD Ý
KH═ -
3. okt. '03

Ofvirkni-vefurinn * Kj÷r■÷gli-vefurinn
VÝsun ß ■essa sÝ­u er: http://www.gopfrettir.net/open/ofvirkni

 
KŠrleiksspili­

Veikur i hjartanu og maganum
Veikur
Ý hjartanu
og maganum

┌r Ofvirknibˇkinni * j˙nÝ 2001 * Umsagnir  

Me­al annars: Efnisyfirlit * Rß­abankar

Netver­i­ er Ý Net-b˙­inni 
Ums÷gn Gu­r˙nar ١r­ardˇttur, sÚrkennara, 
Ý GlŠ­um, tÝmariti FÚlags Ýslenskra sÚrkennara.

Greinar

A­sto­
sem hentar
÷llum
b÷rnum

Hvernig ß Úg a­ hjßlpa barninu mÝnu? 
Gylfi Jˇn Gylfason, 
yfirsßlfrŠ­ingur ß skˇlaskrifstofu ReykjanesbŠjar:
Ofvirkni
li­sinni
sjßlfshjßlp
lyf

═slendingar heimsmeistarar Ý uppeldi?

  • Gylfi Jˇn Gylfason, yfirsßlfrŠ­ingur ß FrŠ­sluskrifstofu ReykjanesbŠjar:
    ╔g hef ß­ur lřst ■eirri sko­un minni a­ beita eigi lyfjagj÷f vi­ ofvirkni a­ gefnum ßkve­num skilyr­um, en ef ■a­ er sameiginleg ni­ursta­a okkar ═slendinga a­ vi­ viljum draga ˙r lyfjanotkun, ver­um vi­ a­ byggja upp ■au forvarnar og me­fer­ar˙rrŠ­i sem minnka lyfjanotkun. (Mbl. 29. maÝ 2005) Íll greinin ...

Athugasemd vi­ ummŠli ■ingmanns

  • A­alhei­ur KristÝn Magn˙sdˇttir, hßrgrei­slumeistari og mˇ­ir ofvirks barns:
    ╔g vil gera athugasemd vi­ ummŠli og lÚlegar afsakanir ┴stu Ragnhei­ar Jˇhannesdˇttur um RÝtalÝn-notkun barna,sem h˙n birtir ß vefsÝ­u sinni og nefnt var Ý FrÚttabla­inu fyrir nokkru.
    H˙n segir a­ ■a­ sÚ ˇ■arfi fyrir okkur foreldra a­ taka ■au svona nŠrri okkur. En mßli­ er einmitt ■a­ a­ ■essi ummŠli ska­a okkur sem h÷fum ■urft a­ berjast vi­ kerfi­ um a­ fß ni­urgreidda sßlfrŠ­i■jˇnustu fyrir ofvirku b÷rnin okkar, og ■a­ var ■vÝ aldeilis vatn ß myllu ■eirra fordˇmafullu einstaklinga sem hafa veri­ a­ a­ n˙a okkur um nasir a­ ofvirknin sÚ einungis Ýmyndun og ofdekur.
    (Mbl. 14. maÝ 2005) Íll greinin ...

A­ gefa lyf a­ gamni sÝnu 

  • Gylfi Jˇn Gylfason, yfirsßlfrŠ­ingur ß FrŠ­sluskrifstofu ReykjanesbŠjar:
    UmrŠ­an um lyfjagj÷f vi­ ofvirkni undanfarna daga hefur ■vÝ mi­ur ekki alltaf veri­ mßlefnaleg. ═ kj÷lfar upplřsinga um a­ mikil aukning hafi or­i­ ß notkun ofvirknilyfja hefur veri­ alhŠft um lyfjagj÷f vi­ ofvirkni ˙t frß einst÷kum dŠmum og gefi­ Ý skyn beint og ˇbeint a­ veri­ sÚ a­ ofnota lyf vi­ heg­unar÷r­ugleikum. Einnig er gefi­ Ý skyn a­ foreldrar hafi ekki val um ■a­ hvort a­ b÷rnin ■eirra taka ofvirknilyf e­a ekki.
    Reynsla undirrita­s er ekki Ý samrŠmi vi­ fullyr­ingar um a­ lyfjagj÷fin sÚ misnotu­ e­a a­ veri­ sÚ a­ vi­hafa ˇv÷ndu­ vinnubr÷g­ vi­ greininguna.
     (Mbl. 13. maÝ 2005) Íll greinin ...

Vi­ erum ekki a­ dˇpa ni­ur b÷rnin okkar

  • Anna Arnold, dagmˇ­ir og mˇ­ir ofvirks barns: 
    ╔g haf­i vonast til, a­ me­ aukinni frŠ­slu og umrŠ­u myndu fordˇmar gegn ofvirkum b÷rnum og  fj÷lskyldum ■eirra mŠta skilningi ˙t Ý ■jˇ­fÚlaginu. Ůegar Úg las svo grein Ý Morgunbla­inu 20.desember 2002  eftir Kristin Jˇhannesson sß Úg a­ enn skortir ß a­ svo sÚ. Fyrirs÷gn greinarinnar er: Erum vi­ a­ dˇpa ni­ur b÷rnin okkar? H÷fundur heldur ■vÝ fram a­ svo sÚ ■egar ofvirk b÷rn eru annars vegar. (Mbl. 22. jan˙ar 2003) Íll greinin ...

 Rannsˇknar er ■÷rf 

  • Ëlafur Ë. Gu­mundsson, yfirlŠknir barna- og unglingage­deildar LandspÝtala - hßskˇlasj˙krah˙ss vi­ Dalbraut og sjßlfstŠtt starfandi barnalŠknir:
    Af og til skřtur umrŠ­a um heg­unarvanda barna upp kollinum Ý fj÷lmi­lum, sÚrstaklega ■ann sem ß fagmßli kallast bŠ­i ofvirknir÷skun og athyglisbrestur me­ ofvirkni e­a einfaldlega ofvirkni. ═ ■eirri umrŠ­u kemur stundum fram ˇtti vi­ a­ vandi barnanna skuli greindur, sÚrstaklega ef ni­ursta­an lei­ir til lyfjame­fer­ar.  (Mbl. 14. jan˙ar 2003) Íll greinin ... 

Ofvirkni (ADHD) og of■ungi (obecity) 

  • Jules R Altfas (Behavioral Medical Center for Treatment and Research Portland, Oregon, USA).
    VefrÝti­ BMC-Psychiatry birti grein sem Jules R Altfas sendi ■anga­ 20. aprÝl 2002 um tengsl ofvirkni og of■unga og ßhrifÝn ß me­fer­ vi­ of■unga. ═ ˙tdrŠtti segir a­ ■a­ hafi vaki­ athygli hvernig ofvirkni tengdist verulega lakari ßrangri Ý me­fer­ vi­ of■unga og einnig hvernig h˙n tengdist sj˙klegum of■unga. Greinin er ß ensku og heimilu­ eru hvers kyns afnot af henni svo fremi geti­ sÚ uppruna og vefslˇ­ar. (BMC-Psychiatry 13. sept. 2002)
    Íll greinin ... 

 Skipulagshjßlpin Gunilla 

  • Gylfi Jˇn Gylfason, yfirsßlfrŠ­ingur og deildarstjˇri sÚrfrŠ­i■jˇnustu hjß skˇlaskrifstofu ReykjanesbŠjar:
    ┴ rß­stefnunni sat Úg vi­ hli­ina ß sŠnskri st˙lku ß tvÝtugsaldri. ╔g var varla sestur ■egar ôMalinö kynnti sig og gaf sig ß tal vi­ mig. H˙n sag­ist vera me­ ADHD og vŠri ß rß­stefnunni vegna ■ess. ╔g veitti ■vÝ athygli a­ h˙n var me­ ß bor­inu litla t÷lvu sem h˙n kallar ôGunilluö. (20. aprÝl 2002) Íll greinin ... 

┌t yfir velsŠmism÷rk

  • Anna Arnold, dagmˇ­ir og mˇ­ir ofvirks barns:  
    Mig langar a­ koma me­ huglei­ingu Ý umrŠ­una um ritalÝn. UmrŠ­a hlřtur a­ vera af hinu gˇ­a, gott er a­ endursko­a mßl sem vi­kemur b÷rnum. Ůessi umrŠ­a sem skapast hefur n˙ er hinsvegar ÷ll svo neikvŠ­. ╔g hef veri­ a­ lesa brÚf Ý bl÷­um sem eru skrifu­ af fˇlki sem jafnvel veit ekkert um hva­ mßli­ snřst. Nřlegt lesendabrÚf sřndi gl÷gglega fßfrŠ­i skrifanda, sem heldur a­ ■a­ vŠri ßbyggilega hŠgt a­ "lŠkna" ■etta me­ ßst og umhyggju foreldra. (Mbl. 19. aprÝl 2002) 
    Íll greinin ...

Sj˙kdˇmsvŠ­ing Ofvirkni?

  • Gylfi Jˇn Gylfason, yfirsßlfrŠ­ingur ß FrŠ­sluskrifstofu ReykjanesbŠjar: 
    Ofvirkni er ekki minni hßttar heg­unarvandamßl, heldur alvarlegur sj˙kdˇmur sem er nßkvŠmlega skilgreindur Ý ■eim greiningarkerfum sem notu­ eru. Ůa­ er ekki hŠgt a­ sj˙kdˇmsvŠ­a ofvirkni, h˙n er n˙ ■egar skilgreind sem sj˙kdˇmur.
    ...
    SÚrstaklega er vara­ vi­ ■vÝ a­ řmsir sÚrtr˙ars÷fnu­ir og einstaklingar sem ekki eru vandir a­ vir­ingu sinni hafa teki­ ■etta mßl upp ß arma sÝna og reynt me­ lygum, rangfŠrslum og ˙t˙rsn˙ningi ß rannsˇknarni­urst÷­um a­ sß vafa um ritalin og verkan ■ess. Ůa­ Štti ■vÝ a­ gŠta a­ uppruna greina sem lesnar eru um efni­. (Mbl. 18. aprÝl 2002) 
    Íll greinin ...

Ritalin - blessun e­a b÷lvun?

  • Gylfi Jˇn Gylfason, yfirsßlfrŠ­ingur ß FrŠ­sluskrifstofu ReykjanesbŠjar:
    ŮvÝ mi­ur er ßkve­inn hˇpur ofvirkra barna svo ■ungt haldinn af einkennum sÝnum a­ nau­synlegt er a­ beita lyfjame­fer­ til vi­bˇtar vi­ a­ra me­fer­ til a­ b÷rnin og fj÷lskyldur ■eirra geti lifa­ mannsŠmandi lÝfi. Ůessum b÷rnum er ritalin blessun, ekki b÷lvaldur. Foreldrar ofvirkra barna ■urfa ■vÝ a­ mynda sÚr sko­un ß lyfjagj÷finni grundvalla­a ß upplřsingum sem ■au geta treyst. (Mbl. Ý febr˙ar 2001) 
    Íll greinin ...
Athyglis-
brestur

Ofvirkni, hvatvÝsi og athyglisbrestur

  • Gylfi Jˇn Gylfason, sßlfrŠ­ingur ß G÷ngudeild barna og unglingage­deildarinnar Ý Viborg Ý Danm÷rku og starfar vi­ rß­gj÷f, greiningu, mat og me­fer­ ß ofvirkum b÷rnum: 
    ═ ■essari grein er fjalla­ um ofvirkni, einkenni, greiningu, tÝ­ni, skřringar og me­fer­ar˙rrŠ­i og ßhrif ■eirra. ═ lokin tekur greinarh÷fundur saman algengustu vi­bßrurnar Ý umrŠ­unni og ßrˇ­rinum gegn notkun lyfja, vi­bßrur sem eiga ■a­ sammerkt a­ ganga aftur Ý bla­agreinum ßn ■ess a­ eiga sÚr nokkurn faglegan r÷kstu­ning. (Mbl. 9. ßg˙st 1998) Íll greinin ... 

Reynir Kristjßn M. Magn˙sson, sßlfrŠ­ingur, sem rekur ßsamt ÷­rum Reynir - rß­gjafastofa KMM ehf ß Akureyri, hefur leyft okkur a­ setja inn tv÷ frßbŠr skj÷l sem ■˙ getur lesi­ hÚr ß vefnum - og lÝka sˇtt uppsett eintak ß Word-formi og prenta­ ˙t. Hvort um sig er ß einni A4-sÝ­u me­ gˇ­ri uppsetningu. Heppilegt ef ■˙ vilt gefa fleirum fŠri ß a­ lesa - og ■egar ■˙ vilt koma efninu ß framfŠri ■ar sem ■Úr sřnist a­ ■a­ muni gera gagn.
  • A­l÷gun 
    A­fer­ir til a­ hjßlpa nemendum me­ athyglisbrest / ofvirkni
    B÷rn og unglingar me­ hreyfi-, athygli- og skynjunartruflanir / HAST eiga oft Ý verulegum erfi­leikum Ý skˇla. Athyglisbrestur, hvatvÝsi, ofvirkni, skipulagsleysi og a­rir erfi­leikar geta leitt til ■ess a­ ■essir nemendur eiga Ý vandrŠ­um me­ a­ klßra verkefni, ■eir gera fljˇtfŠrnivillur og heg­un ■eirra truflar ■ß sjßlfa og a­ra. Me­ notkun tilt÷lulega einfaldra a­fer­a Ý bekknum e­a me­ breytingum ß kennsluhßttum, geta kennarar laga­ kennsluna a­ styrk og veikleika nemenda me­ HAST. Litlar breytingar Ý vŠntingum e­a nßlgun kennaranna geta breytt slŠmu skˇlaßri Ý gott ßr fyrir ■essi b÷rn. DŠmi um a­ger­ir sem kennarar geta gripi­ til, til a­ a­laga sig a­ ■÷rfum nemenda me­ HAST,  flokka­ar eftir erfi­leikasvi­um: 
    .
  • BŠnaskrßin
    BŠnaskrß barna me­ athyglisbrest 
    Barn me­ athyglisbrest ■arf mikinn stu­ning Ý kennslustundum og utan ■eirra. ┴ ■a­ bandamann? ...
    Getur ■a­ t.d. sagt
    >
    Hjßlpa­u mÚr a­ einbeita mÚr ...
SÚrkennsla
- er h˙n
ranglßtur
ˇ■arfi?

Er sÚrkennslan ranglŠti?
Mbl. Ý oktˇber 1998 * Ragna Freyja Karlsdˇttir

Hˇkus-pˇkus ..
og sÚrkennslu-nemendur gufa upp !

Mbl. Ý ßg˙st 1998 * Ragna Freyja Karlsdˇttir

Spurt og
svara­
Svarar

 

BŠkur

Video-
spˇlur
Li­sinni

 

*

FÚlaga-
samt÷k
og stofnanir

*

Nytsamar
tengingar

*

fengnar
˙r
FrÚtta-
brÚfi
ADHD-
samtak-
anna

Grunnskˇlinn

Leikskˇlinn

Listi yfir li­veitendur Ý řmsum vanda

Nytsamar tengingar

Gylfi Jˇn
Gylfason
Gylfi Jˇn Gylfason er fŠddur Ý Kˇpavogi 2. sept. 1961. St˙dent frß FS 1983. Kennari frß KH═ 1986. ┌tskrifa­ur frß H═ me­ sßlfrŠ­i sem a­alfag 1992. SßlfrŠ­ingur frß hßskˇlanum Ý ┴rˇsum 1997. Kennari vi­ Glerßrskˇla 1986-88. Starfsma­ur vi­ BUGL 1988- 92. Forst÷­uma­ur sambřlisins vi­ Holtaveg 1992-94. Starfa­i Ý Danm÷rku 1994-99 vi­ g÷ngudeild barna- og unglingage­deildarinnar Ý Viborg. Frß 1999 yfirsßlfrŠ­ingur FrŠ­sluskrifstofu ReykjanesbŠjar. 
(Upplřsingar ˙r Mbl. 13. maÝ 2003 - s. 8.)
Ragna Freyja er fŠdd ßri­ 1940 ß Siglufir­i. H˙n tˇk kennaraprˇf ßri­ 1960 og var Ý fyrsta hˇpi sÚrkennara sem Kennarahßskˇli Ýslands ˙tskrifa­i 1969, lauk nßmi frß Statens SpesiallŠrerh÷gskole i Oslo 1970 sem sÚrkennari barna og unglinga sem eiga Ý tilfinningalegum, fÚlagslegum og ge­rŠnum erfi­leikum og hefur m.a. sÚrhŠft sig Ý kennslu nemenda me­ ADHD (= AMO = Athyglisbrestur me­ ofvirkni). H˙n var forst÷­uma­ur SÚrkennslust÷­var Kˇpavogs 1972-83 og skˇlastjˇri Dalbrautarskˇla 1984-97. ┴ ßrunum 1982 - 90 var h˙n Ý samnorrŠnum faghˇpi um kennslu barna me­ einhverfu ■ar sem m.a. var starfa­ ß ßrlegum vinnu■ingum. Netfang hennar er [email protected]

Efst ß ■essa sÝ­u * ForsÝ­a * Ofvirknibˇk