GP-frttir

Jakobsvefur
 

Kom inn!
Umsagnir um JH

Jakob Hálfdanarson - umsagnir

Efni er teki r uppskriftum Pturs Sumarliasonar. Hann segir inngangi:
Efni a sem hr er saman teki er afritun.
Nr. 1 er r "Stru bkinni", handrit Jak. Hlfdanarsonar.
Nr. 2 er r Endurminningum Fririks Gumundssonar, bls. 17.
Hitt efni er allt r safni Herdsar Jakobsdttur, eim hluta ess, er fjallar um norurfer hennar 1940 vegum Nijaflags Jakobs Hlfdanarsonar.

Aths GP: Lsingu Karls Kristjnssonar hefur Ptur btt vi sar. Hn er hr hf efst. Greinarmerkja- og stafsetningu hefur GP á einstaka stað fært að því sem tíðkast ri 2004.

>> 1974: Karl Kristjnsson, fyrrum alingismaur

  1. JH um mmu sna, Aalbjrgu Plsdttur
  2. Fririk Gumundsson
  3. Helgi Flventsson
  4. Jn Skrum
  5. Jn Haraldsson, Einarsstum
  6. Sigurur Narfastum, Indrii Fjalli, Sren Jnsson
  7. Sigurjn Frijnsson, Laugum
  8. Indrii Fjalli
  9. Bjrg Bjarnadttir
  10. Jn Kristjnsson, Vilpu
  11. Jn Kristjnsson, Tungu
  12. Sigrur Jsepsdttir, Tungu
  13. Marus Benediktsson og Helga orgrmsdttir Hsavk * Inglfs-strandi
  14. Pll Jnsson, Stafni
  15. Minningarsjur J.H. heirar Sigfs Jnsson
  16. Ummli lausum mia
  17. Brf sem finnst rum sta Jakobsvefnum.
  18. "feigur"
  19. Herds Jakobsdttir skrifar um fur sinn
  20. Brf Hlfdans Jakobssonar, Mrarkoti, til Herdsar ar sem tarlega er greint fr vilokum Jakobs, fur eirra, ann 30. janar 1919 og fr tfr hans Hsavk.
Jl 1974 Jlabla Samvinnunnar 1974
Jl 1974 Karl Kristjnsson, fyrrum alingismaur:
Gamla og Nja sland samvinnuhreyfingarinnar

Jakob Hlfdanarson var maur str vexti, liamtasver, sterkur til taka, srhlfinn, gekk hiklaust a hverju verki sem fyrir l a gera og kveinkai sr ltt vi lkamlega verka ea kulda og vondan abna.

annig mann urfti einmitt til forystunnar essum hru frumblingsrum flagsins.

En hins vegar var hann kaflega samviskusamur og vikvmur fyrir srsauka og vandrum samferamanna - og a geri hann lka hfari en ella til a fara undan. Umhyggja hans og nrgtni var mjg breiu svii. Allt mannlegt var honum vikomandi. a bera brf hans til flagsmanna me sr.

essi hrikalegi strrakarl hafi heitt hjarta og gott.

JH skrifar
bls. 534 "Stru bk"

JH um mmu sna, Aalbjrgu Plsdttur.
Hn er mir Jakimssonanna Hlfdanar Brennusi og Jns ver.
Aalbjrg
Plsdttir
Aalbjrg Plsdttir, f. 1780, Hinshfa, dttir hjnanna Pls Halldrssonar, mehjlpara Hinshfa f. 1744, og Gurnar orgrmsdttur, f. 1735. kirkjubkinni sst fyrst um hana sagt "stafar", "sism og hglt" (17 ra), aan af sst hn ekki v til giftingar mun hn farin 1798. Aftur 1831 - 32 - 33 er hn bstra Naustum og 1834 til 1837 hskona Illugab hr bakkanum. vottor: "gfrg", "prilega gfu". aan fr hn Brennus til fur mns, 57 ra, din jn 1857, 77 ra, og er grafin Lundarbrekkukirkjugari. ess minnst n a Jn Sigursson (sbr. bls. 468 Stru bk) mlti vi mig, sonum hennar, fur mnum og Jni, a eir skyldu ekki pra ea geyma legsta hennar, en hr me vil g gjra nafni hennar vidvl til akkltis fyrir allar hennar skemmtisgur, er hn sagi mr, kvi er hn las upp r sr, og bnir og vers, er hn minnti mig , og avaranir og minningar, etta ll mn uppvaxtarr a 20 ra. Nafn hennar er va hr bk (Stru bk): bls. 5 tt 4 - bls. 285 feratal, og var.

Aalbjrg var skruleg orum og athfnum, hrein, alvarleg, orhvss, - svo a ungum st tti af, en skapofsa hj henni minnist g ekki.

Vandvirkni hennar og handbrag llu, sem hn snerti, var orlagt. a sem hn ttti af t.d. af plggum og skkabnd er hn f mesta firn af, bar svo einkennilega af ru, a hver kunnugur ekkti. Sem von var, gtu fir gjrt svo vel a henni lkai, enda var vikvi hennar: "a verur spurt hver hver hafi gjrt etta en ekki hve lengi hann hafi veri a v".

Aalbjrg var fremur hvaxin og fnguleg fti, ekki fr en me miki og fallegt enni - haran og alvarlegan svip, augu ljsgr, nef miki a framan og fremur han tanngar, - dkkhr.

FG Fririk Gumundsson:
Endurminningar - bls. 77 - 78.
Fririk
Gumunds-
son
skrifar
um
tengda-
fur
sinn
...
Jakob var frur maur, str og karlmannlegur velli, og svarai sr vel a vexti, Hann var fjrmaur og allar hreyfingar hans bru me sr hugarki vanalega miki. Svipur hans bar me sr einkenni stafestu og thalds. Hann var mikill hfileikamaur og vlesinn, enda las hann og skrifai dnsku eins og slensku. a var maur, er vogai sr a hugsa t yfir takmrk alu vanans, jafnt llum svium, ar sem sta gafst til. Fyrri kona mn var dttir Jakobs og eirra hjna, svo a vi kynntumst nttrlega miki seinna, en arna s g hana fyrsta sinn. Hann bau mr inn stofu og var samtal okkar langt og allt anna en g tti a venjast. g var sem sklabekk eirra hugsunarefna, sem mest vruu daglega lfi og viburina, og fannst mr strax sem hann vri langt undan samt sinni a eigingirni, ekkingu, tsjn og ri.

stofunni, ar sem vi stum og tluum saman, var eitt af essum gmlu, algengu kassarmstum, sem lktust mest loklausum lokrekkjum, eftir v sem g hefi gert mr hugmynd um r. rmstinu voru engin rmft geymd, og hafi Jakob hlai ar upp dlitlum slatta af tlendum varningi, sem hann hafi panta, a mig minnir fr Kaupmannahfn, fyrir peninga, sem hann sjlfur gat afstai brina, og peninga, sem hann hafi fengi lnaa hj gum ngrnnum. ennan vruslatta var hann binn a leggja allan kostna fr Kaupmannahfn og allt heim hla Grmsstum vi Mvatn, auk upphaflega versins, og var essi tilraun til a sna a, a allt sem hann hafi keypt, var einhverja gn drara en vrur af smu tegund verslun Hsavk.
...

HF Helgi Flventsson
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Helgi
Fl-
vents-
son
g kom hinga til Hsavkur (1898) 20 ra gamall. g hafi vanist rttum Reykjahverfi eftir v sem r gerust. Voru hr margir unglingar, sem vildu taka tt rttum. Skorti hsni yfir vetrartmann.

Jakob Hlfdanarson hafi yfir Pakkhsunum a ra og til a bta r essum vandrum unglinganna leyfi hann eim a stafla saman vrum hsunum svo a rttafingar gtu fari fram einhverja stund r degi. Var hann stundum sjlfur horfandi og var a segja okkur til tt hann hefi annars miki a starfa. Til ess notai hann bkina Gtur og leikir. Glddist vi etta rttalf ungra manna hr orpinu, sem leiddi til ess, a glmur fllu ekki niur og nokkru sar tku ungir menn tt slandsglmu Akureyri.

llum svium fannst mr Jakob Hlfdanarson ta undir a, sem til framfara og umbta mtti telja. M ar fyrst til nefna Bnaarflag Hsavkur, sem hann var formaur fyrir fr upphafi. Hvatti hann menn me oddi og egg til a rkta, sem hgt var fyrir allan fjldann ar til hreppurinn keypti fyrir Bnaarflagi fyrstu hld, sem unni var me vi tnarktun, t.d. fyrstu hestakerru og moldarreku fyrir hest.  Sjlfur byrjai hann fyrstur tnrkt samt syni snum Jni rmanni og Sveini Vkingi.

Jakob var snemma bjartsnn mguleika Hsavkur, samanber fyrirlestur, sem hann flutti eitt sinn n skemmtifundi hr Hsavk. ar s hann Hsavk framtinni grdda upp grn tn upp um allar lgar og mela.

Jakob var samt fleurum forgngumaur a stofnun fyrsta bindindisflokksins Hsavk hausti 1895. Studdi hann t bindindi fyrr og sar enda reglumaur vinlega, en aldrei var hann gtemplar.

Helgi tlai a bta hr vi me brfi v mikil kynni hafi hann af fur mnum, er vel minnugur skrleiksmaur. H. Jak.

Jn
Skrum
Jn Skrum - 83 ra
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Jn

Skrum
g man fyrst eftir fur num bnda Grmsstum sem myndarmanni og saknai ess a hafa hann ekki ar fram. g kunni svo vel vi a segja Jakob Grmsstum og fannst v fylgja einhver myndarskapur. Hann var svo inni llum bskap, talai um og skrifai miki hj sr. g man a hann eitt sinn sndi mr bk, sem hann hafi skrifa og nefndi Syrpu. ar var margt a lesa. Hann hafi heyskap hj mr nokkur r og frai g v kindur og hesta (Grna og Kf) sem g passai fyrir hann a vetrinum.

g man eftir Jakobi fyrstu kjallaragryfjunni Jari, ar sem hann seldi vrur. Ptur Reykjahl var

JH
Einarsstum
Jn Haraldsson, Einarsstum, Reykjadal
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Jn
Haraldsson
Einarsstum
Reykjadal
Jn Haraldss.: Sgn eftir Jakobi Gumundssyni.
Jakob Gumundsson var vinnumaur Grmsstum, sauamaur. Hann segir a J.H. hafi veri mjg glggur fjrmaur, fylgdist nkvmlega me fjrhiring vinnumanna sinna. g var beitarhsamaur um veturinn. Jakob H. sagi vi mig um hausti: "Ef hirir vel sauina vetur eins og mr lkar, mttu velja r hpnum sumardaginn fyrsta einn eirra." etta gekk a skum me hiringuna. sumardaginn fyrsta fr J.H. me nafna snum sauhsin og athugai sauina og afhenti nafna snum verlaunun. Rtt er a geta ess, a Jakob Gumundsson taldi nafna sinn hiklaust ann besta hsbnda, sem hann hefi tt og ar besta matarvist eim dgum Mvatrnssveit.

Jn Haraldss.:
essi frsaga bendir tvennt. Fyrst og fremst hversu Jak. H. hefur snemma teki til athugunar btta mefer sauf, vann hann alla daga mjg eindregi a v og var einn liur ess stofnun Fjrrrktarflags ingeyinga, sem hann mun hafa veri ein aal driffjurin . En annan sta bendir etta til ess sem sar kom fram, a hann vildi viurkenna ea verlauna vel og trlega unnin strf vi bfjrhiringu. Stofnai hann sj ri 1907 me 1 sund krnum. kveur hann skipulagsskrnni, a rlega skuli verlaun veitt r sjnum til hja, sem skara framr bpeningshiringu. Mrg hj hafa hloti viurkenningu me styrk r essum sji, sem rlega er veit r.

Jn Harldss. fram:
g minnist ess a fair minn gat um a, a egar hann kom stundum til J.H. seint kvldum egar loki var skrifstofustrfum, sat hann oft yfir skrslum um sauf, sem hann hafi safna bskaparrum snum. eim rum hafi hann ferast um meal bnda og mlt og vegi sauf og haldi rlegar skrslur um athugun.

egar J.H. var ann veginn a htta strfum hj K.. tk hann enn upp sama rinn Feraist hann um sveitir ingeyjarsslu og mldi og v f mrgum bjum. Var glggskyggni hans og minni enn gu lagi og mundi hann ml og unga saufjrins fyrri rum og geri samanbur v og eim strfum, sem hann var a leysa af hendi. Alls staar brndi hann fyrir mnnum nkvma hiringu og btta mefer saufjrins.

Jn Einarsson, Einarsstum.
(Ptur Sumarliason setur athugasemd: Gti veri eiginhadarundirskrift)

SJ
Narfastum
Sigurur Narfastum, Indrii Fjalli og Sren Jnsson
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
20. g. 1940

Sigurur
Jakobsson

Narfa-
stum

Sigurur Jakobsson Narfastum
segist muna, a fjrbi var stofna 1898. var Gumundur Jhannesarson fenginn til a flytja fr Halldrsstum Reykjadal svo Sigfs Jnsson gti flutt anga og teki forstu bsins. a haust voru valdar r til bsins. Sigurur segir, a au rin sem bi starfai, muni hann eftir J.H. vi vali num (til lfs), sem settar voru vetur. Hafi hann reianlega veri stjrn fjrbsins.

Indrii Fjalli segir
a Jak.H. hafi byrjun gefi fjrbinu a fjrmarki sem honum tti vnst um, mark fur sns.

Sren Jnsson fr Arndsarstum n Brn hj systursyni snum, segist hafa veri valinn til fyrstu rkaupanna en sr hefi tt vera of byrgarmiki a vera einn um a og vali Jakob me sr. a hafi Jakob svo gjrt.

Sren er miki farinn a tapa minni svo lti er honum a gra.
a man hann glggt a eitt haust Arndsarstum, um a bil sem hann var a vera fullta maur, rttir Jn, fair hans, honum brf og segir "g er n orinn heilsubilaur og aldraur en etta er verk fyrir ig". g las brfi, sem var langt og efnismiki. a var fr Jakobi Hlfdanarsyni. Var a eggjan a beitast fyrir tbreislu essarar nju hreyfingar um verslunarflagsstofnun. Sagt var fr fundinum Grenjaarsta og kvrun hans um sfnun hlutaloforum t um fleiri hreppa sslunnar. brfinu gat Jakob lka um vrutvegun, hj hverjum hann hafi fengi r um sumari.

g hafi aldrei fyrr komi til starfa meal almennings. arna fr g af sta fyrsta skipti um sveitina urnefndum erindum. Er mr minnissttt a Bjarnastum merkti g a hsfreyjan byrjai a gera gys a mr. a var aufundi a hn hugsai hva hann vri fr um a leggja til mla ea tti undir sr og braut upp umtalsefnum sem g var sagnafr um. g fr a vkja a eim mlum sem mr voru kunnari en henni svo sem msum viburum r veraldarsgunni. etta dugi. Hn gat ekki teki ar undir vi mig og htti ertninni.

Athugasemd P.S. neanmls uppskriftinni: Vernikka, kona Sveins Bjarnarstum. a er aus a etta er 1881-ferin sem Helga orgr. getur um og segir sr minnisstan huga Srens og mlsku hans a tala fyrir "hreyfingunni".

egar lengra var komi essum flagsmlum setti g mig mti v a ull vri lofa til tsendingar af v a mr var kunnugt um a bndur msir voru verslunarskuldum vi kaupmenn sem g leit a eir yrftu a borga me henni. Sumir voru arna strax mti essari hreyfingu og fylgjandi kaupmnnum, afturhaldssamir. Man g t.d. eftir Gubjrgu, fsturmur Sigurar Ystafelli, a hn vildi ekki vi lta og Sigurur fylgdi henni. En egar allt var komi skri komu eir lka me og vildu sumir eirra lta svo heita a eir hefu veri me fr byrjun, svo sem Sigurur Jnsson Felli, "en a var lgi", sagi Sren.

SF
Laugum
Sigurjn Frijnsson, Laugum, (71 ea 73 ra?)
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 20. gst 1940
20. gst
1940
Sigurjn
Frijns-
son
Laugum
"g fr svo snemma a heiman a g hafi engin kynni af flagsstofnun K... g fr a Eium. Fyrst man g eftir Jakobi fundi Mla. ar var glatt hjalla eins og oft var eim fundum. Man g a Jakob var ar tttakandi tt hann vri orinn eldri maur."

g (Herds) spuri um hvort hann tti nokkur brf fr honum. v neitai hann. g spuri hvort hann vildi ekki skrifa og gefa mr bla lsingu af honum. sagi hann a hann vri a skrifa sgu Benedikts Aunum og hefi v sambandi skrifa nokkur or um Jakob. Sigurjn las mr grein. Hn fjallai um a Jakob hefi eitt sinn veri ntursakir Gari. Hefi hann s ar og lesi ritger eftir sig um indverskan speking sveitablai. J.H. hefi tt greinin eftirtektarver og veitt sr athygli eftir a. Af essu gat Sigurjn dregi a Jakob, sem af nokkrum er talinn upphafsmaur K.., hefi smekk fyrir indversku spekina.

g spuri hann hvort hann hefi lesi handrit fur mns af sgu K... Nei, v var hann kunnugur og essi viminning B.J. tti ekki a vera um au efni.

Margt tluum vi Sigurjn um dgurmlin sem g hafi gaman af. Vorum vi sammla um a sslan tti ori lti af gum mnnum. Heldur fjlgai eim sem vildu ekki lta ofurvaldinu, en eir vru eftir. (? setur PS uppskrift sinni - enda ljst hva vi er tt lokin.)

Indrii
Fjalli
Indrii Fjalli (71 rs?)
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Indrii

Fjalli
tti engin brf v eir J.H. og hann hittust svo oft a eir tluu saman um sn hugaml, sem voru mrg, Vi rddumst lengi og einlglega vi. g sagi honum sumar mnar skuminningar, fr daglega lfinu, gestaganginum af K.., kaffiburi og mnum afgreislustrfum egar pabbi tti a heita a hafa fr.

Indrii hafi glggan skilning llu sem g sagi enda samrmdist a vi hans eftirtekt og ekking. Hann lofar a skrifa um fur minn og senda Eyrarbakka haust, eftir sumarannir. Hann telur sjlfsagt a g hafi rtt til gisdeildarskjala bkhlunni.

Bjrg
Bjarnadttir
Bjrg Bjarnadttir, kona Bjarna Gunnlaugssonar Geitafelli
Frsgn Herdsar Jakobsdttur af fer hennar a Grenjaarsta 21. gst 1940.
Frsgn
Herdsar
af
fr
a
Grenjaar-
sta
Bjrg lofar mr a senda a Geitafelli til Gunnlaugs til a f hj honum brf sem henni er kunnugt a Gunnlaugur fr J.H. svo og a bija hann a grennslast um hvort nokku er til af brfum fr J.H. til Snorra, fur Gunnlaugs og f au ef til eru. Einnig bija Gunnlaug a gefa skriflega bla a sem hann man af vikynningu vi J.H..

etta lofar Aalbjrg a fra mr ea senda til Hsavkur. Bst vi a fara 23. til Reykjavkur. Hrdd Bjrg um a brf Gunnlaugs hafi veri lna s.l. vetur - hana minnir Karli Krstjnssyni. Tilefni brfsins hafi veri a Jak. H. kom eitt sinn a Geitafelli. Hafi Gunnlaugur veri sorgbitinn, nbinn a missa tv brn sn, tvbura. Brfi skrifai Jakob eftir a hann var kominn heim. Gunnlaugi hafi tt vnt um a enda veri huggun v.

23. gst er liinn en ekkert kom fr Aalbjrgu.

Jn
Kristjnsson
Jn Kristjnsson, Vilpu. Lengst af bndi Hofi Flateyjardal -
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Jn
Kristjns-
son
Vilpu

um

Hlfdan
Jakims-
son

Grms-
stum

Kom 1869 Grmsstai 14 ra og var ar til 18 ra aldurs. Jakob var srlega skemmtilegur og gur, vildi upplsa okkur, unglingana. g minnist ess a hann fr me okkur brnin t kvldin heiskru veri til a segja okkur um stjrnurnar, hva r htu. Mr fannst a Jakob vri ekki eins mikill bmaur og fair hans en vri allur bkum og hneigur fyrir nttruvsindi. (Hann tti Stafrf nttruvsindanna).

Hfdan fannst mr mikill bmaur. Hann fr haust og vor kaupsta, keypti vorin brennivnskt, lklega 20 potta, og gaf staup gestum sem komu og vinnumnnum snum egar eir stu vi sltt. 2 staup eim sem duglegir voru, hinum eitt. Kaffi var lti me fari. Helst sumrin egar veri var a urrka tuna. Ng var til af llum mat. Kjti ni saman, hangi og salta. Eggin voru miki boru braus sta egar siglinguna vantai.

F gjri afbrags gagn. Man g eftir sem ht Drfa og mjlkai fjru mrk.

Jakob tlai til Brasilu. Heyri g sagt a Ptur Reykjahl, tengdafair hans, hefi hta a taka af honum konuna ef hann fri.

Hlfdan var mesti ijumaur. Hann var oftast vefstlnum a kemba fyrir konuna vetrum. Hann hirti lti f vetrum, lklega lmbin. Gumundur Finnbogason hirti rnar og eitthva lmbin.

Mginin Jn Kristjnsson og Sigurbjrg, sar Hriflu, voru Grmsstum (og) Baldvin Fririksson, Mjaadal, og Jakim Sigursson, brursonur Hlfdans, var alinn upp Grmsstum. Hann var sksmiur og d Oddeyri. var Gun Eirksdttir lka arna Grmsstum og einnig Sigrur Jnsdttir me syni sna, Tryggva og Hallgrm.

Hlfdan var hestamaur, tti vnt um og lt , held g, aldrei austur "Fjll".

Jsep
Kristjnsson
Jsep Kristjnsson Tungu Hsavk 82ja ra. Fyrrum bndi sbyrgi. Fluttist itl Hsavkur 1893.
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Jsep

Tungu

Herds
skrifar:
Orrtt
eftir
Jsep.

a hefi tt a semja vigrip fur ns. a hefur of lti komi. Hann var svo merkur maur.

Mig minnir a vri 1884 ea 5 sem g kom til Hsavkur me tvo hesta til slu marka sem hann var me fyrir pntunarflagi. Andviri hestanna borgai Jakob mr. Jn gamli blindi skoai hestana og kva veri. Hann uklai alla og skar svo r me upphina sem mun hafa veri 70 - 80 krnur.

Lsing manngildi Jakobs eins og hann kom mr fyrir sjnir og reynsla mn af honum:
g tel hann hafa veri hfinglyndan, fastan fyrir a halda fram v er hann leit rttast vera. Me rlegum umrum var hann fs a viurkenna egar hann s a hann hafi ekki rtt fyrir sr. Jakob var oft snggur ef honum fannst hann beittur bilgirni v hann kunni ekki a hrsna og sagi alltaf a sem hann leit rtt vera eftir hans skilningi.

Eitt sinn kom Jakob og leit kindur hj mr. Var hann a mla kindur hr Hsavk. Sagi hann a ein rin mn vri s strsta er hann hefi mlt hr Hsavk. Fjrmaur var Jakob og hafi ngju af a fara me f. Hann fr fr gu bi Grmsstum. Snir a hva hann bar almenningsheill fyrir brjsti a hann yfirgaf a til a stofna essa samvinnuverslun sem n er orin - Kaupflagi

Sigrur
Jsepsdttir
Sigrur Jsepsdttir, Tungu,
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Sigrur
Jseps-
dttir

Tungu
g man eftir a g s Jakob. Hann var snemma ferli morgnana, tk mti sveitamnnum og hjlpai eim a taka klyfjarnar ofan af hestunum. Mr fannst vinlega allt hans tal ganga t framfarir og umbtur. Hann var venjulega a segja fr vi matarbori, konu sinni og heimaflki, fr v sem gjrist eim efnum og frttnmt var bi utan lands og innan. Kona hans var gfu kona sem fylgdist arna me. Jakob var framrskarandi hreinskilinn maur.
Marus
Benediktsson
Hjnin Marus Benediktsson og Helga orgrmsdttir Hsavk
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Marus

og

Helga

Hsavk

Marus fluttist til Hsavkur ri 1880 me fur snum, Benedikt Benediktssyni, sem bj ar prestsetrinu mti sr. Jni orsteinssyni, sar presti Halldrsstum Brardal.

Frostaveturinn 1881-82 man Marus vel.
Fyrstu kynni mn af Jakobi Hlfdanarsyni sem g man, var a mig bar a Naustaskemmu, sem var afar ltilfjrlegt hs, ar sem hann var a skipta vrum, kaffi, sykri, tbaki ofl., og hafi til ess larvog ea reislu, sem kalla var.
g minnist fyrstu astu ea mannvirkja Kaupflagslinni, litlu Kompunni sem nefnd var, og skjallarans framan bakkanum, og minnist ess a sj etta sm vaxa.

Uppskipun vara var eftirminnileg og oft harstt. nnur tki voru ekki en grindabryggja sem alltaf var veri a fra fram og upp eftir sjvarfllum og veri. Vertta var srstaklega erfi essi r. Tji ekki a f til essarar uppskipunar og tskipunar sauanna ara en er dugmestir voru. Voru helstir Jhann Sigtryggsson, li lafsson og Tryggvi, brir hans, synir lafs Indriasonar, mgur eirra li Ptur Bjering og Hlmtryggur rnason, sonur Gurnar Indriadttur, orlkur Gunason Braut og vi brur, Frmann og g.

Vi uppskipun urum vi a vera misjfnum verum, oft hrarverum. Vi framskipun saua voru grindur settar ofan flarmli, sauirnir reknir ar og svo teymdir eftir tveimur plnkum fram btana. Minnist g eins atviks sem kom fyrir a vi misstum tvo saui. Annar eirra synti norur fjruna til hfans en hinum ni g upp btinn. egar nstu fer mltist g til ess vi Jakob a essi sauur yri ekki sendur aftur sauaskipi en Jakob fkk v ekki framgengt fyrir eiganda sausins. essu atviki hef g ekki gleymt.

Me v a um essar mundir var ekki fleirum til a dreifa kom essi skipavinna oft hart niur vionnumnnunum egar svo vi bttist a allar vrur var a bera bakinu upp bakkann og inn pakkhs, upp stiga upp loft. Til dmis 100 punda sykurkassa og 200 punda sekki.

(Herds sktur hr inn: etta var sagt um byrjunarrin.)

Uppskipunarbtar voru slmir og fullkomnir. Bt, sem ht Draugur og rum og Wulf-verslunin tti, lnai Gujohnsen til sauatflutnings. a var eini bturinn sem var hfur til eirra hluta. Setti Gujohnsen upp a vi li Bjering vrum essum bti.

au r sem g var a rkta upp mn tn var g Bnaarflagi Hsavkur. var J.H. formaur ess og hygg g hann hafi veri mestofnandi ess. Hann beitti sr fyrir hr Hsavkurorpi, tnrkt og fjrrkt me srstkum huga. Fyrstur manna byrjai hann hr a halda vi fjrrkt, vigta og mla f.

stofnun Fundaflags Hsavkur, laust eftir 1890, ttu eir drgstan tt, Jakob Hlfdanarson og Ari Jochumsson, en a var flag sem tk stefnuskr sna flest framfara- og menningarml sem flestar umbtur og framfarir essa byggarlags m rekja til.

Helga
orgrms-
dttir
Helga orgrmsdttir minnist ess egar hn 10 ra gmul tti heima Stru Tungu Brardal, var a hausti 1881 a Sren Jnsson fr Arndsarstum, seinna Klfborgar, kom ar eim erindum a vekja huga flksins fyrir essari Hreyfingu. sem var a grpa um sig, Kaupflagsstofnunin. Sren talai fyri ressu me eim brennandi huga semmr er minnisstur. essum erindum fr Sren bolei um Brardal.
Hjnin
Marus
og
Helga
Hjnin Marus og Helga segja mr fr handriti sem au minnast a hafa lesi, visgu Jakobs Hlfdanarsonar, sem au tldu a vri skrifu af honum sjlfum en eftir bkina skrifa af rum vingjarnleg ummli um hann. Helst minnir au a essa bk fengju au lnaa fr Aalheii Jhannesardttur, konu Pls Sigurssonar, smstjra, sem lengi astoai Jakob vi strf hans sustu rin Hsavk.

au segja a egar au 100 ra afmli Jakobs hafi heyrt til Arnrs Sigurjnssonar tvarpsru um hann, hafi au tali a hann hlyti a hafa haft etta rit me hndum.

Jakob var heimilisvinur okkar sari rin. Bar oft margt gma. g fkk oft a heyra hj honum mislegt semhann hafi skrifa upp, ar meal lsing Jni, furbrur mnum Bjarnastum, sem var skuvinur hans.

Marus
Benedikts-
son
segir
fr
Inglfs-
strandinu
Inglfsstrandi er mr minnissttt.
a var hausti 1884.

Skipi Inglfur hafi veri sent il Grmseyjar og Flateyjar til a skja fisk, urrkaan saltfisk, fyrir rum og Wulf-verslun. Me skipinu fr Grmur Laxdal, starfsmaur vi verslunina. Gekk norvestan veur svo skipi slitnai upp fr Flatey. Verur eigi um anna a gjra en hleypa skipinu strand. Landtaka var rtt neanvi Jaar. ar er Kaupflagshsi. Hittist svo a fjara var. Skipi tekur v niri svo framarlega a tvsnt tti um mannbjrg. rrin uru au a mennirnir klast r ftum og kasta sr fyrir bor og leggja til sunds.

Nst var a senda eftir sslumanni, Benedikt Sveinssyni, sem bj Hinshfa. a fyrsta sem sslumaur segir fyrir var a festa skipi, sem leit ekki t fyrir a hgt vri. Verur a fyrst fyrir a einn hsetinn bst til a synda me kaal fram skipi og festa a. Er mr minnissttt a sj hann synda mti strsj og vindi og lesa sig upp brjstastagi og komast annig upp skipi. Syndir hann svo land aftur. Er skipi fast eftir fngum.

egar essu er loki er sslumaur orinn helst til miki drukkinn og vill n ekki borga manninum, sem lagi arna lf sitt httu, meira en 10 krnur.

N var komi kvld og fari a dimma. Skipar sslumaur mig samt fleirum a vaka yfir skipinu um nttina og hera klunum eftir v sem skipi frist nr.

N tekur Jakob Hlfdanarson alla skipshfnina og veitir eim alla ahlynningu sem hgt er a veita. egar svo klukkan er 12 um kvldi kemur sslumaur til okkar, vkumannanna, me Jakob Hlfdanarson me sr og skipar okkur hiklaust a fara a bjarga r skipinu. a s skp vel hgt. Vi sndum honum fram a etta var hugsanlegt fyrir brimi. Studdi Jakob okkar ml eins og hgt var. egar sslumaur fkk essu ekki framgengt sagist hann skyldu sna okkur a hann gti sjlfur komist fram skipi. Er inagrlaust a tla a aftra honum ess. egar nst sogai t kemst hann af einhverri tilviljun fram skipi. ar er hann ekki fyrr kominn en kjarkurinn er binn og hrpar n sitt alkunna upp, essa setningu sem honum var svo tm ef eitthva bjtai: "Herra Gu og himneski fair!"

N rur voalegur sjr yfir skipi og tekur hann t. Heyrist fyrst hvorki n sst til hans.Frum vi a leita lrinu t og suur me fjrunni. Verur Jakob til a finna hann lrinu rtt upp af skipinu, mevitundarlausan. Var hann fluttur upp Jaar og hjkra ar. Eftir litinn tma raknar hann vi.

Eftir etta fr heldur a draga r sjnum. Frum vi upp til Jakobs og skum eftir a hann segi n fyrir hva skuli gera. Me nstu fjru er safna llum eim verkfrum mnnum, sem fanlegir voru, og fari a bjarga r skipinu. Jakob sagi svo fyrir verkum anga til sslumaur var orinn fr um a taka vi stjrn en a var ekki fyrr en nsta kvld a vi vorum eiginlega bnir a bjarga upp r skipinu.

g kynntist aftur hsetnaum sem synti me kaalinn t skipi. Lt g ljsi undrun mna yfir v a hann skyldi hafa skap til a iggja essar 10 krnur. Hann svarai a hann hefi, skum peningaleysis, veri neyddur til ess.

Marus Benediktsson undirritar.

Pll
Jnsson
fr Stafni
Pll Jnsson fr Stafni, 80 ra, ern vel,
samtali vi Herdsi Jakobsdttur 1940
Pll
Jnsson
fr Stafni
g man egar fair inn og Sren voru a kaupa r fyrst til fjrbsins. eir keyptu rjr af mr. var koti Partur keypt til bsins. a lagist svo sar undir Halldrsstai. Fjrbi lognaist t af Einarsstum hj Sigurjni Frijnssyni.

g man ekki a g si fur inn fyrr en Hsavk. g man eftir litla, ljta orpinu, kofunum me dlti af grnum fum kring og svo reitnum me llum httunum fyrir hestana. g man egar veri var a flykkjast til Hsavkur a skja vrurnar um hausti egar sinn var binn a vera allt sumari og flki a vanta svo tilfinnanlega. Einn strbndinn stti kaupsta sex skeffur hest (25 skeffu), meira fkk hann ekki um sumari hj kaupmanninum me ngan gjaldeyri.

Mir mn fkk stundum um sumari braukkur sendar fr systur sinni, Aalbjrgu Plsdttur Struvllum. (Innskot Herdsar: Sigrur Plsdttir, mir Pls, bj Jarlsstum Brardal.) var haft eftir J.H. umessar mundir: "Blessaur maturinn en blvaur sinn". (Innskot Herdsar: g heyri llu a etta er sumari 1882, mislinga.)

Seinast egar J.H. kom Stafn sagi hann: "Aldrei fyrr, allar mnar ferir um vina vert yfir Brardal og Laxrdal um Stafn, hef g fyrr lti hest bera mig upp Vatnsbrekkuna Stafn". (Innskot: Brekkan er h og brtt.)


smmia

brfa-
bklinni
ri 1886 komum vi Steinr Bjrnsson vestan fr Hlum Hjaltadal. Vorum ar a gera vi kirkjuna fr v fyrir sltt anga til seint um hausti. Komum fr Mlifelli r heimskn til Kristbjargar, sem var orin ekkja og bin a missa mann sinn, sr. Einar Jnsson fr Hofteigi, ttfrings. Hafi t seilst til a gista Grmsstum. r voru svo elskulegar, gmlu systurnar Aalbjrg og Herds. Hj eim hafi g upp tmandi frleik ttfri, svo byggilegan a g vissi a alltaf sannast vera.

(P.S. skrifar: etta er smmia brfabkinni. Ekki gott a tta sig hva arna er veri a fara.)

Heirai
Sigfs
Minningarsjur Jakobs Hlfdanarsonar
heiursbrf til Sigfsar Jnssonar, Halldrsstum
22. des.
1925
Heirai hr. Sigfs Jnsson, Halldrsstum:

etta brf me ltilli sendingu vottar r heila kk og heiur fyrir dygga vinnu a umhiru bfjr. Ljst s, og veri a sem flestum, a s starfi hefur metanlegt gildi fyrir rif og menningu jar vorrar. Vel s vallt r og rum eim sem me al stunda hi sama.

J. Hlfdanarson

tileinka 22. des. 1925

Jlus Havsteen, sslumaur
Hlfdan Jakobsson

Minningarsjur Jakobs Hlfdanarsonar.

Ummli lausum mia:
Ummli samtali tveggja orvarra merkismanna Hsavk

Hsavk
Annar segir:

"Mr fannst Jakob Hlfdanarson t gjra sr ljst, ur en framkvmdir vru hafnar, a fjrhagslegir mguleikar vru fyrir hendi".

var hinum a ori:

"Benedikt Aunum tti tal vi mann, sem var a velta fyrir sr hlut Sludeildinni, sem hann langai til a kaupa. Taktu a bara. Einhver andskotinn borgar a."

eim sem samtali ttu kom saman um a etta vri tknrnt fyrir hvorn um sig.

feigur feigur febrar 1982. 35. rk.
Blai byrjar me eftirfarandi ritstjrnargrein. ritstjrn eru Benedikt Jnsson, Ptur Jnsson og .J.)
Fr
ritstjrn
feigs
fyrravetur sendi Jakob Hlfdanarson ritstjrn feigs ritger um viskipti. Ritger essi tti oss of lng handa feigi auk ess sem a athugasemdir vi hana fr vorri hlfu voru hjkvmilegar. Ritgerin sjlf er 76 blasur og svr og athugasemdir hlutu a vera anna eins.  En ekki s gert r fyrir a athugasemdirnar su nema helmingur er ritgerin me vntanlegum athugasemdum rmar 7 arkir. - Ritstjrn feigs hefur v veri gilegri klpu: annars vegar eru rugleikar og kostnaur vi a gefa t 9 afritum svo langa ritger og nlega tilokun um tma fr ru umtalsefni en v er ritgerin hefir, en hinsvegar er afar illt a tiloka mjg gar og mikilsverar hugleiingar og bendingar fr hinum upphaflega hfundi essa flags, fr eim manni, sem hefur rtt til a skoa Kaupflag ingeyinga eins og afkvmi sitt og stfstur. Oss tti v verra a binda hendur Jakobs Hlfdanarsonar en nokkurs annars manns, egar hann tekur til mls um flagi. ess vegna byrjum vr essu hefti feigs a birta fyrsta kaflann r minnstri ritger.

Ritstj.

Herds
skrifar um JH
Ummli Herdsar Jakobsdttur um fur sinn, Jakob Hlfdanarson.
P.S. segir: etta er trlega skrifa runum milli 1950 og 60. Herds um ea yfir ttrtt.
Herds
Jakobs-
dttir
Fair minn, Jakob Hlfdanarson, var a elisfari glalyndur og bjartsnn.

Hann var elsta barn foreldra sinn, hraustur og dafnai vel bi andlega og lkamlega. En skugga bar senmma skugleina v 10 systkini eignaist hann sem ll du ung utan ein systir 24 ra. M af v ra a hann hafi snemma broti heilann um tilgang lfsins og rgtur enda var a svo. blum hans hefi g rekist minningar hans, skrifaar hverjum afmlisdegi yfirlit yfir lina ri. Er etta tmabil fr barnsku hans fram a fulltarum.

arna gtir miki sjlfsumvndunar, a markinu hafi hann ekki n eins og hann hafi vilja, ekki veri ngu atorkusamur eins og hann vildi. Sennilega fundist hann lka hafa skyldur vi foreldra v meiri sem hann var einn. Og svo a a hann brst vonum eirra a einu leyti.

au hfu komi honum til nms hj sknarprestinum, sr. Jni Austmann, meal annars var hann ltinn byrja latnunmi n ess nokku vri rtt um tilgang ess en egar a skaust einu sinni upp r kennaranum var Jakob, svona ungur, strax kveinn og harneitai a vera prestur. Sagi hann okkur a fyrsta stan hefi veri a hann ni ekki gu mlfari fyrr en undir tvtugt, gat ekki nefnt R, en auk ess hefi sr strax fundist a mundi vera frelsisskering a binda sig svo fyrir lfst.

Fr upphafi var hans hugsun a temja sr a vera ntur egn jflaginu. Til ess ba hann gu um styrk.

Fr Upphafi til viloka var hann heitur trmaur, miai lf sitt og breytni vi vntanlegt framhald ess. Viringarmat hverjum einstaklingi fr hj honum aeins eftir persnugildi.

Hugsjnamaurinn J.H.

Efst á þessa síðu * Forsa