Forsíða
 -
 |
Íslenskur listi yfir
|
| Browser |
Hugbúnaður til að skoða vefsíður
Dæmi: Internet Explorer, Netscape, Opera.
Íslensk samheiti á slíkum hugbúnaði eru t.d.:
|
| CGI |
Common Gateway Interface er staðall fyrir vafra-script.
Skipanaskrár/forrit sem vafrar skilja. Sjá nánar hér fyrir neðan. |
| DNS |
Domain Name Server (frá 1984) tengir saman nafn eins og www.mcp.com og
IP-address eins og 206.246.150.10 (sjá IP-address hér fyrir neðan). |
| Email |
SMTP = Simple Mail Transfer Protocol er algengasta tækið til að bera út póstinn. |
| FTP |
File Transfer Protocol (frá 1973) notað til að flytja skrár milli tölva. |
| Gopher |
Valmynda-forrit til að sækja og lesa skjöl. Var vinsælast uns www kom til sögunnar. |
| HTTP |
Hypertext Transfer Protocol |
| HTML |
Hypertext Markup Language |
| IP |
Internet Protocol |
| IP-address |
Tala af gerðinni 206.246.150.10 (= www.mcp.com sem er vefsíða Macmillan
Computer Publishing). |
| IP Port
Number |
Sjá lista |
| IRC |
Internet Relay Chat til samtímis-samskipta með texta. |
| ISP |
Internet Service Provider |
| MIME |
Multi-purpose Internet Mail Extensions gerir tölvum fært að skiptast á skrám á
hvers kyns formi með því að nota Internet mail staðla. MIME notar tvískiptingar svo
sem text/html fyrir HTML-skrár og image/gif fyrir GIF-skrár. |
| Newsgroups |
Þræddir samtals-listar. Hver þráður hefur eigin virkni. |
| NFS |
Network File System er notað til fleiri tölvum aðgang að sömu skrám. |
| NNTP |
National News Transfer Protocol |
| POP |
(Points of Presence) Post Office Protocol |
| Protocol |
Reglur sem segja til um hvernig skal haga sér við tiltekin tækifæri. Diplomatar fylgja
hegðunar-protocol til að tryggja að þeir geri enga vitleysu í öðru landi. Tölvur sem eiga
innbyrðis samskipti þurfa að nota reglur til að viðtökutölvan skilji hvað senditölvan
meinar. Allar tölvur sem tengjast Internet verða að fara eftir Internet Protocol. |
| Telnet |
Notað til að tengjast tölvu (netþjóni) um netið - frá annarri tölvu (öðrum netþjóni). |
| URL |
Uniform Resource Locator = einkvæm staðsetning á netinu. Sjá nánar |
| VRML |
Hvaða skammstöfun er þetta? |
| Web Server |
Forrit sem birtir vefsíður eftir beiðni (frá vefskoðara). |
| www |
World Wide Web |
|
|
|
URL - nánari útlistun
|
| 1. hluti |
Protocol sem nota skal til að sækja efnið
(vefsíðu=http, skrá=ftp, gopher-textasíðu, telnet-síðu osfrv)
http://www.gopfrettir.net >> vafrinn notar http til að lesa
gopher://gopher.well.sf.ca.us >> gopher-textasíða
telnet://spacelink.msfc.nasa.gov >> Hér er vísað í telnet-síðu.
news://rec.music.bluenote >> Hér er vísað til fréttahóps (newsgroup). |
| 2. hluti |
Vefþjónninn þar sem efnið er að finna. Annað hvort DNS-nafn eða IP-address.
Þessi netföng skila sömu vefsíðu:
http://www.gopfrettir.net >> DNS-nafnið er: www.simnet.is
http://194.105.226.8/gop >> IP-Address er: 194.105.226.8 |
| 3. hluti |
Port-númer tölvunnar (host) sem hýsir vefþjóninn. Ef ekkert er tiltekið er gert ráð fyrir
að um sé að ræða Port 80.
Þessi vefþjónn víkur frá venjunni og tiltekur portið sem nota skal:
http://www.a2zbooks.com:81/catalog/internet.html |
| 4. hluti |
Nafn skrárinnar sem á að sækja eða það skipanasett (script) sem framkvæma skal.
Hér er engin 4. hluti. Þá leitar vafrinn að skjali sem heitir index.htm:
http://www.gopfrettir.net
Hér er tiltekið skjal sem vafrinn á að birta:
http://www.simnet.is/gop/sverrir.htm
ftp://ftp.a2zbooks.com/pub/catalog.zip >> vafrinn notar ftp til að sækja afrit af skránni
catalog.zip |
| 5. hluti |
Script-sendibreytur (parameters) / fyrirspurn (Query String)
http://www.a2zbooks.com/cgi/cfml.exe?template=/guestbook.cfm&src=10
cfml.exe er script eða forrit
? tiltekur að nú kemur listi af sendibreytum sem cfml.exe skal nota
& greinir milli sendibreytanna í listanum. Hér eru tvær sendibreytur. |
|
|
|
IP Port Numbers
|
| Port |
Notkun |
| 20 |
FTP, File Transfer Protocol |
| 21 |
FTP, File Transfer Protocol |
| 23 |
Telnet |
| 25 |
SMTP, Simple Mail Transfer Protocol |
| 53 |
DNS, Domain Name Server |
| 70 |
Gopher |
| 80 |
HTTP, Hypertext Transfer Protocol sem www notar |
| 107 |
Remote Telnet Service |
| 109 |
POP2, Post Office Protocol version 2 |
| 110 |
POP3, Post Office Protocol version 3 |
| 119 |
NNTP, Network,News Transfer Protocol |
| 143 |
IMAP4, Interactive Mail Access Protocol version 4 (áður notað af IMAP2) |
| 194 |
IRC, Internet Relay Chat |
| 220 |
IMAP3, Interactive Mail Access Protocol version 3 |
| 389 |
LDAP, Lightweight Directory Access Protocol |
| 443 |
HTTPS, HTTP running over secure sockets |
| 540 |
UUCP, UNIX to UNIX Copy |
|
|
|
Sögustiklur
Heimild: The Cold Fusion Web Application Construction Kit, Second Edition by Ben
Forta e. al árið 1998. ISBN-númer bókarinnar er: ISBN 0-7897-1414-0 |
| 1969 |
Bandaríska varnarmálaráðuneytið hrindir í framkvæmd rannsóknum á gerð nýrrar
gerðar af neti. Fyrsti tengi-hlekkur netsins settur upp í UCLA og skömmu síðar einnig í
Stanford Research Institute, UCSB, og í University of Utah. |
| 1971 |
Fjöldi tengdra hlekkja nær 15 með því að opinberar stofnanir og menntastofnanir hafa
tengst hinu nýmyndaða neti. Kemur til sögunnar möguleikinn á að senda tölvupóst. |
| 1972 |
Telnet kemur til sögunnar. Þannig er unnt að komast inn á aðra vefþjóna. |
| 1973 |
Bandaríska stofnunin U.S. Defense Advanced Research Projects Agency byrjar vinnu
við „Internetting Project" með því að leita leiða til að tengja saman ólík net sem flytja
gögn með ólíkum hætti. Búinn til FTP-staðall fyrir gagnaflutninga. |
| 1977 |
Skilgreindur staðall fyrir netpóst. |
| 1983 |
Name Server - tækni þróuð við University of Wisconsin |
| 1984 |
DNS = Domain Name Server kynntur til sögunnar. |
| 1986 |
Bandaríska stofnunin The U.S. National Science Foundation byrjar vinnu við að þróa
NSFNET sem reynist mikill styrkur fyrir netið. Kynntur til sögunnar NNTP sem eykur
getu Usenet frétta. |
| 1987 |
Fjöldi tengdra netþjóna nær 10.000 = tíu þúsund |
| 1988 |
Net worm hrekkjar netið og hefur þá áhrif á 60.000 netþjóna. IRC kemur til sögunnar. |
| 1989 |
Fjöldi tengdra netþjóna nær 100.000 = hundrað þusund |
| 1991 |
Gopher kemur til sögunnar. CERN (the European Laboratory for Particle Physics
nærri Genf í Sviss) opnar www. |
| 1992 |
Fjöldi tengdra netþjóna fer yfir eina milljón. |
| 1993 |
Búinn til InterNIC til að annast skráningarþjónustu fyrir directory og domain. |
| 1995 |
www verður aðalþjónustuleið net-samskipta. InterNIC fer að innheimta árgjald fyrir
skráningu domain-nafna. |
|
CGI = Common Gateway Interface
|
|
Ítarlegar upplýsingar um CGI er að finna á hht://www.w3.org
Hvað er CGI-script (hér nefnt CGI-forrit)
- CGI-forrit keyrir án aðgerða notanda. CGI-forrit getur verið skrifað í script-máli
eins og Perl. CGI-forrit getur líka verið keyranleg forrit skrifað t.d. í C eða Visual
Basic, jafnvel Batch skrá. Ef forritið getur gengið án þess að notandi þurfi að koma
til sögunnar - þá getur það verið CGI-forrit
Þegar miðlarinn sem geymir CGI-forritið fær heimsókn gests (remote host) sem
biður um að forritið sé keyrt - þá:
- opnar hann minnis-svæði (session) til að framkvæma forritið.
- Ef forritið þarf upphafsstillingar/upphafsgildi fyrir tilteknar breytur þá eru þau gildi
tekin inn. Hér getur t.d. verið um að ræða IP-númer gestsins, tiltekið URL,
upplýsingar um vafrann og um miðlara gestsins - osfrv.
- Forritið er framkvæmt.
- Miðlarinn tekur frálag forritsins til varðveislu (Frálagið er það sem forritið skilar).
- Þegar keyrslu forritsins er lokið er vinnslusvæðinu lokað og frálag þess sent til
gestsins.
|