GÓP-fréttir

Heimsoknir
Bjorm Lomborg
 


Björn Lomborg
Myndin er fengin af
vef hans:
Verdens sanne tilstand

Björn Lomborg >> Verdens sanne tilstand o.fl.

Andri Gunnarsson og Gunnar Egill Egilsson
eru ritstjórar Hįskólablašsins, sem ķ desember sl. birti ķ 2. tbl. 2006 eftirfarandi vištal blašsins viš Björn Lomborg, og leyfšu vinsamlegast žessa birtingu vištalsins hér į GOPfrettir.net

Vištal viš Björn Lomborg

Vill mjaka heiminum
ķ rétta įtt

*
Hver er Björn Lomborg?

Ath! - śtdrįtt ķ vinstri dįlki gerši GÓP

Vill mjaka
heiminum
ķ rétta įtt
Danski tölfręšingurinn Björn Lomborg er umdeildur mašur, svo vęgt sé til orša tekiš. Įtta įrum įšur en Draumaland Andra Snęs Magnasonar kom śt skrifaši Lomborg sķna sjįlfshjįlparbók fyrir hrędda žjóš, žar sem hann benti į aš žrįtt fyrir śtbreidda trś um hiš gagnstęša vęri mašurinn frįleitt aš ganga af nįttśrunni daušri. Hįskólablašiš ręddi viš Lomborg um hiš sanna įstand heimsins og hvers vegna svo margir vilja trśa aš hann standi į heljaržröm.
***
Sęll Gķsli -

Gott aš birta-
bara minnast į
aš žetta er śr
2. tbl. Hįskóla-
blašsins, tķmariti
stśdenta viš
Hįskólann ķ
Reykjavķk.

Gefiš śt ķ
desember 2006.

Kvešja,
Andri & Gunnar
"Mašurinn hefur tilhneigingu til aš leysa žau vandamįl sem hann skapar," segir Björn Lomborg, einn umdeildasti mašur sem komiš hefur fram į sviš umhverfisfręša seinni įr.
Fyrir tępum įratug var Lomborg, eins og svo margir, uggandi yfir ķ hvert stefndi. Ef marka mįtti nįttśruverndarsamtök į borš viš Greenpeace, sem Lomborg studdi eindregiš, var mašurinn aš ganga of nęrri nįttśrunni – jafnvel af henni daušri.
Til aš leggja sitt af mörkum réšst Lomborg žaš metnašarfulla verkefni aš fara ķ gegnum allar tölfręšilegar upplżsingar um įstand heimsins sem hann kom höndum yfir, meš žaš fyrir augum aš sanna ķ eitt skipti fyrir öll hversu slęmt žaš vęri oršiš af mannanna völdum. Nišurstöšurnar komu honum aftur į móti ķ opna skjöldu. Žegar fariš var ķ saumana į žeim gögnum sem nįttśrverndarsamtök vķsušu ķ svartsżnisspįm sķnum til stušnings, kom ķ ljós aš žau stóšust ekki. Žvert į móti virtist įstand heimsins fara sķfellt batnandi og žrįtt fyrir galla sķna stóš mannkyniš sig hreint ekki illa ķ umgengni sinni viš nįttśruna; viš vorum ekki aš ganga af jöršinni daušri.
Lomborg taldi rétt aš koma uppgötvunum sķnum į framfęri opinberlega. Hann skrifaši greinar ķ dönsk dagblöš og tķmarit og įriš 1998 gaf hann śt bókina Verdens Sande Tilstand, eša Hiš sanna įstand heimsins eins og hśn heitir ķ ķslenskri žżšingu.
Įtta įrum sķšar er Lomborg enn sömu skošunar: heimur batnandi fer. "Žannig hefur žaš veriš öldum saman og breyttist ekki į sķšustu misserum. Viš höfum hins vegar lengi trśaš aš dómsdagur sé handan horniš. Žótt flest ķ tilveru okkar hafi horft til betri vegar höfum viš samt sem įšur alltaf haft trś į aš allt annaš sé aš fara til fjandans. Ég, og nemendur mķnir sem ašstošušu mig, komumst hins vegar aš žvķ aš reyndin vęri önnur. Žaš var sjįlfum mér mikil opinberun og mér fannst ég žurfa aš vekja athygli į žessum nišurstöšum."
Ath!
Śtdrįtt ķ žessum
vinstri dįlki
gerši GÓP

*

Falsanabrigsl
gerš
afturreka

*

Mörgum sįrt aš
višurkenna aš hafa
eytt tķma og žreki ķ
įstęšulausa barįttu
og į röngum
forsendum. 

*

Margir hafa sagt hiš
sama en gengiš lakar
aš koma bošskap
sķnum į framfęri.

Brigslaš um falsanir
Skrif hans vöktu vęgast sagt hörš višbrögš. Lomborg var sakašur um aš hafa falsaš nišurstöšur sķnar og opinber rannsóknarnefnd komst aš žeirri nišurstöšu aš vinnubrögš hans viš gerš bókarinnar hefšu veriš óheišarleg. Lomborg kęrši nefndina til danska Vķsinda-, tękni- og nżsköpunarrįšuneytisins, sem hafnaši nišurstöšum nefndarinnar į žeim forsendum aš skżrslu hennar hefši veriš įbótavant. Hśn innihéldi żmsar rangfęrslur og vinnubrögšin byggšust frekar į tilfinningasemi en rökum. Mįlinu var vķsaš aftur til nefndarinnar, sem įkvaš aš ašhafast ekki frekar ķ mįlinu.
Lomborg segist eiga erfitt meš aš gera sér grein fyrir hvers vegna bókin sķn fékk svona neikvęšar vištökur. "Ég er kominn langt śt fyrir mitt sérsviš žegar ég reyni aš geta mér til hvaš ašrir eru aš hugsa. Sjįlfum fannst mér ég dįlķtiš svikinn žegar ég gerši mér grein fyrir aš įstand heimsins var ekki eins og ég hélt. Ég įtti bįgt meš aš sętta mig viš aš heimsmynd mķn til margra įra kynni aš vera röng. Ég get žvķ skiliš ef žeir sem hafa lagt sitt af mörkum til aš vernda nįttśruna upplifi žaš sama. Sumir hafa jafnvel veriš nįttśruverndarsinnar įratugum saman og byggja sjįlfsmynd sķna og lķfsstķl į žvķ. Žaš vęru ef til vill sįr vonbrigši aš komast aš žvķ aš žeim tķma hafi mögulega veriš betur variš ķ eitthvaš annaš.
Mér fannst forvitnilegt aš margir virtust hafna öllum jįkvęšum fréttum um įstand jaršarinnar heiminn okkar. Žvķ fleiri góšar fréttir sem bįrust, žvķ meira dró śr įnęgju žeirra. Žeir virtust žrķfast į žvķ aš upplifa sig sem hrópandann ķ eyšimörkinni; vera sķfellt aš berjast ķ töpušu strķši, žeir einu sem vissu um ragnarökin framundan."

Lomborg višurkennir aš vera frįleitt sį fyrsti til aš halda žvķ fram aš engin sérstök umhverfisvį sé fyrir dyrum. "Enda hafa tölurnar alltaf talaš sķnu mįli. En ég held aš višbrögšin sem bók mķn vakti séu til vitnis um aš mér hafi gengiš betur aš koma bošskapnum į framfęri en fyrirrennarar mķnir. Oftar en ekki höfšu žeir lķka veriš afskrifašir sem taglhnżtingar olķufyrirtękja og žar fram eftir götunum, jafnvel taldir rugludallar. Ég vildi hins vegar koma umręšunni ķ skynsamlegan farveg, lagši ofurįherslu į stašreyndirnar og hélt eigin skošunum til hlés. Žannig vildi ég lķka lįgmarka lķkurnar į gagnrżni į borš viš aš rannsóknin vęri fyrst og fremst til marks um persónulegar skošanir mķnar. Ķ stašinn var ég sakašur um óheišarleg vinnubrögš. Sumum virtist illa viš aš lesa žaš sem ég skrifaši."
*

Sumum finnast
żkjurnar helgast
af tilganginum.

*

Naušsynlegt aš
skeyta um nįttśruna
į réttum forsendum
-en - žvķ mišur -
žaš eru żkjurnar
sem safna
peningunum.

Tilgangurinn helgar ekki mešališ
L
omborg segist hafa oršiš var viš žį afstöšu mešal margra umhverfisverndarsinna aš žótt žeir fallist jafnvel į nišurstöšur hans, telji žeir žörfina į öflugum įróšri um hiš gagnstęša mikilvęgari svo komandi kynslóšir slįi ekki slöku viš. "Ég tek aš minnsta kosti eftir žessu hjį hagsmunasamtökum og žrżstihópum. Žeir hafa svo sterka trś į eigin mįlstaš aš žeir viršast telja sér trś um aš žaš sé ķ lagi aš hagręša sannleikanum, tilgangurinn helgi mešališ. Ég get svo sem skiliš hvatann sem liggur aš baki. Žessir ašilar eru svo sannfęršir um aš žeir séu aš vinna gott og žarft verk.
S
jįlfur er ég alls ekki į žvķ aš viš eigum aš vera skeytingarlaus gagnvart nįttśrunni; žvert į móti tel ég aš žaš sé af hinu góša aš viš séum mešvituš um umhverfi okkar. Ég held hins vegar aš žaš sé ekki neinum til framdrįttar aš fjöldi žrżstihópa séu sķ og ę aš hrópa eitthvaš sem er ekki satt til žess eins aš fanga athygli okkar. Viš stöndum vissulega frammi fyrir ófįum vandamįlum en žaš er erfitt aš įtta sig į hvernig er best aš bregšast viš žeim žegar allir eru aš hrópa. Ef mašur tryši öllum žessum upphrópunum myndi mašur halda aš heimurinn stefndi hrašbyri til fjandans og žaš vęri allt eins gott aš halda eina allsherjar svallveislu žar til yfir lyki.
Žrżstihópar og hagsmunasamtök ęttu aš gęta žess aš mįlflutningur sinn sé sannleikanum samkvęmur. En ķ ljósi žess hvernig slķk samtök starfa er ólķklegt aš žaš verši nokkurn tķmann raunin. Žau žrķfast į žvķ aš fólk trśi heimsendaspįm žeirra. Žaš tryggir žeim fjįrmagn til aš višhalda įróšrinum."
*

Hvers
munu
menn
minnast?

*
Um
forsendur
og
spįr.

Bókin žarfnast endurskošunar
Ķ bók sinni reyndist Lomborg ekki alltaf sannspįr, til dęmis taldi hann aš į nęstu įratugum yršu ekki frekari hękkanir į olķuverši, žar sem fleiri orkulindir ęttu eftir aš finnast og nżtingarmöguleikar yršu fleiri og betri. Raunin er hins vegar sś aš olķuverš hefur hękkaš.
"Aš sjįlfsögšu er żmislegt ķ bókinni sem žarf aš endurskoša og uppfęra," segir hann. "Žaš hefši komiš mér verulega į óvart ef žaš hefši ekki komiš į daginn. Olķuverš hefur hękkaš, en ekki vegna žess aš viš erum aš verša uppiskroppa meš olķu. Veršhękkunin skżrist af žvķ aš framboši į olķu hefur veriš haldiš nišri sķšastlišin 30 įr, auk žess sem fjöldi nżrra neytenda hefur bęst ķ hópinn undanfarinn įratug, til dęmis Kķnverjar. Ķ framtķšinni munum viš hins vegar nota olķu ķ minni męli, rétt eins og geršist meš kol, eldiviš og ašra orkugjafa."
Lomborg segir aš ešli mįlsins samkvęmt žarfnist bękur sem fjalla um įstand heimsins reglulegrar endurskošunar. "Sem dęmi mį nefna aš fljótlega eftir aš bókin kom śt višurkenndu kķnversk stjórnvöld aš opinberar aflaskżrslur vęru rangar, ķ rauninni hefši talsvert minni fiskur veriš veiddur ķ Kķna en komiš hafši fram. Mašur getur alltaf bśist viš aš eitthvaš slķkt komi į daginn en ķ grunninn į bókin ennžį viš ķ dag."
*

Žaš er ekkert til
sem heitir
ókeypis
hįdegisveršur
= allt kostar

*

Hvaš
kostar
hvaš?

*

Hvaš er mest
aškallandi?
og hvaš
kostar žaš?

Veršum aš forgangsraša
Ķ
dag er Lomborg forstöšumašur Copenhagen Consensus stofnunarinnar, eša Hafnarsįttarinnar, eins og žaš śtleggst į ķslensku. Tilgangur stofnunarinnar er aš greina og forgangsraša helstu vandamįl heimsins, allt frį umhverfismįlum til višskiptahindrana. Hugmyndin į bakviš Hafnarsįttina liggur ķ kafla ķ hinu sanna įstandi heimsins žar sem Lomborg setti kostnašinn af Kyoto-bókuninni ķ nżtt samhengi.
"Til dęmis mį benda į aš žaš kostar jafnmikiš aš framfylgja įkvęšum Kyoto-bókunarinnar ķ eitt įr og aš tryggja öllum jaršarbśum ferskt drykkjarvatn til eilķfšarnóns. Mér fannst undarlegt aš enginn hafši ljįš mįls į žessu. Enginn benti į aš žaš fé sem var eytt til aš framfylgja Kyoto-bókuninni vęri ekki hęgt aš verja ķ önnur verkefni, sem mörg hver eru mun meira aškallandi. Mér fannst augljóst aš til aš nį įrangri vęri naušsynlegt aš forgangsraša. Ég nefndi žessa hugmynd viš fleiri ašila og allir voru sammįla um aš žetta vęri góš hugmynd en töldu žó aš žaš vęri ómögulegt aš hrinda henni ķ framkvęmd. En žaš er alltaf veriš aš forgangsraša, žótt žaš sé ekki sagt berum oršum. Stjórnmįlamenn įkveša til dęmis ķ hvaš peningarnir okkar fara hverju sinni. En į mešan žessi forgangsröšun er ekki rędd og įkvešin į skipulagšan hįtt erum viš ekki aš eyša peningum okkar į skynsaman hįtt.
Um žetta snżst Hafnarsįttin; aš fį fólk til aš skoša mest aškallandi vandamįl heimsins hvort sem žaš er hlżnun jaršar, menntun, sjśkdómar, višskiptahindranir. Viš getum aldrei leyst öll žessi vandamįl ķ einu vetfangi žótt viš glöš vildum. Viš žurfum aš įtta okkur į hvaša lausnir eru vęnlegastar til įrangurs. Viš leitušum žvķ til heimsins fremstu hagfręšinga til aš skoša alla fleti mįlsins śt frį hagfręšilegum sjónarmišum og reyndum aš gera okkur grein fyrir hvaša įrangri ólķkar lausnir myndu skila.
Žannig komumst viš aš žvķ aš lausnir į mörgum vandamįlum heims eru ķ sjónmįli. Ennfremur höfum viš nśna hugmynd um hvaš žaš kostar aš leysa hvert vandamįl. Spurningin sem viš stöndum žį frammi fyrir er hvernig getum viš fengiš sem mest śr hverri krónu? Žannig varš til forgangsröšun į žeim vandamįlum sem heimurinn stendur frammi fyrir."
*

Aš sjį veröldinni
fyrir drykkjarvatni
eša framfylgja
Kyoto-bókuninni?

*

Vandamįlin
sem Kyoto-
bókunin
į aš sporna viš -
eru léttvęg ķ
samanburši viš
margt annaš.

Aš skoša alla fleti
L
omborg višurkennir aš žegar hann ber saman kostnašinn af žvķ aš framfylgja Kyoto-bókuninni viš aš sjį jaršarbśum fyrir drykkjarvatni, taki hann ekki tillit til kostnašarins sem kynni aš fylgja žvķ ef Kyoto-bókuninni vęri ekki framfylgt. "Dęmiš snżst einfaldlega um aš velta upp kostnašarlišnum viš framkvęmdina. Aš žvķ loknu getur mašur veriš eftir sem įšur žeirrar skošunar aš žaš vęri skynsamlegra aš framfylgja Kyoto-bókuninni.
Vissulega žarf aš skoša alla fleti mįlsins og žess vegna höfum viš leitaš eftir įliti margra ólķka ašila um allan heimi: nóbelsveršlaunahafa, sendiherra Sameinušu žjóšanna, hópa innan hinna żmsu hįskóla og jafnvel haldiš pallboršsumręšur mešal sérfróšra ašila ķ löndum į borš viš Śganda. Allir hafa hins vegar svaraš eins og telja mun brżnna aš sjį veröldinni fyrir drykkjarvatni en aš framfylgja Kyoto-bókuninni."

Žį segir Lomborg aš žau vandamįl sem Kyoto-bókunin į aš sporna viš séu léttvęg ķ samanburši viš margt annaš. "Žaš leikur enginn vafi į žvķ aš hękkun hitastigs į jöršinni munu fylgja vandamįl. Lķklega mun yfirborš sjįvar hękka um 30-50 sentķmetra fram til įrsins 2100. En žaš ekki stórkostlegt vandamįl. Į sķšustu öld hękkaši yfirborš sjįvar til aš mynda um 10-25 sentķmetra. Ef žś spyrš fólk sem lifši lungann af 20. öldinni hvaša atburšir stęšu upp śr myndu flestir nefna heimsstyrjaldirnar, upplżsingatęknibyltinguna og svo framvegis. Fįir myndu nefna aš yfirborš sjįvar hękkaši."
*

Aš rembast viš
hiš ómögulega
eša framkvęma
hiš mögulega?

 

Meiri hagsmuni yfir minni
Ž
ótt hękkun sjįvaryfirboršs į nęstu öld verši innan žeirra marka sem mašurinn ręšur viš minnir Lomborg į aš žaš veršur okkur ekki aš kostnašarlausu.
Hann spyr aftur į móti: "Hvort er vęnlegra til įrangurs: Aš afstżra vandanum, sem er ólķklegt aš sé hęgt, eša sjį til žess aš fólk hafi bjargir til til aš bregšast viš honum?
Auk žess sem yfirborš sjįvar mun hękka er žvķ spįš aš śrkoma muni aukast og aš fellibyljir verši tķšari. Žaš er reyndar ekki hęgt aš slį žvķ föstu žvķ vķsindamenn greinir į um žaš. Sumir hafa bent į aš kostnašur vegna fellibylja hefur aukist upp į sķškastiš. Skżringin er fyrst og fremst sś aš aš fleira fólk hefur reist sér hśs į svęšum žar sem fellibyljir ganga yfir. Žetta sama fólk į nś fleiri eignir en įšur sem geta oršiš fellibyljum aš brįš.
Fyrir hvern dal sem fer ķ aukinn kostnaš vegna fellibylja, hefur kostnašur af żmsum félagslegum žįttum aukist um 22 – 60 dali. Žaš skżtur skökku viš aš hafa įhyggjur af 2-5 prósentum skašans, sem viš getum haft lķtil įhrif į, en huga ekki aš 95-98 prósentum skašans."
*

Hlżnun jaršar -
gott eša slęmt?

*

Ofurkostnašur
til aš nį fram
6 įra seinkun
į heimsendi -
sem svo er
enginn heimsendir.

*

Önnur vel gerleg
atriši stórbęta
möguleika fólks
į aš
bjarga sér sjįlft.

Kyoto-bókunin myndi skila litlu
L
omborg segir aš žetta dęmi sżni ķ hnotskurn hvernig umręšan snżst um einn afmarkašan žįtt - koltvķsżring.- og bendir į mikilvęgi žess aš lķta į bįšar hlišar mįlsins. "Sem dęmi mį nefnda aš samfara hlżnun jaršar eiga fleiri eftir aš lįta lķfiš vegna hita, en aftur į móti mun draga śr daušsföllum af völdum kulda. Ķ žróušum löndum deyja mun fleiri af völdum kulda en hita. Hlżnun jaršar hefur fyrst og fremst įhrif į lįgmarkshita, hitastig aš nóttu til og hitastig yfir vetrartķmann. Žar af leišandi munum viš verša vör viš minni kulda, en ekki svo mikla varmaaukningu. Žaš hefur veriš įętlaš aš įriš 2080 mun aukning į dįnartķšni ķ Bretlandi vegna aukins hita vera um tvö žśsund daušsföll į įri. Aš sama skapi er įętlaš um 20 žśsund fęrri muni lįta lķfiš vegna kulda en įšur. Svona eru horfurnar reyndar ekki ķ Addis Ababa, höfušborg Ežķópķu. Ķ kjölfar hlżinda munu daušsföll af völdum hita fjölga en fįir deyja žar af völdum kulda. Įhrifin žar verša žvķ önnur."
Žį segir hann aš žótt öll rķki heims myndu framfylgja Kyoto-bókuninni til loka žessarar aldar, yršu įhrifin takmörkuš. "Viš myndum mögulega nį aš seinka įhrifum af völdum loftlagshlżnunar um sex įr. Sį sem bżr į flóšasvęši ķ Bangladess um nęstu aldamót žarf žvķ ekki aš flytjast bśferlum fyrr en 2106 ķ stašinn fyrir 2100, sem er lķtil bót ķ mįli.
Ef viš hins vegar hefjumst handa viš aš hjįlpa fólki į žessu svęši ķ dag aš berjast viš žau vandamįl sem stešjar af žvķ nśna, til dęmis eyšni, malarķu, nęringarskort, višskiptahindranir og svo framvegis, getum viš hjįlpaš žvķ aš efnast og aukiš lķkurnar į žvķ aš börnin žeirra hafa meira į milli handanna. Žannig veršur sį sem kemur til meš aš kljįst viš žau vandamįl sem fylgja hnattręnni hlżnun įriš 2100 betur ķ stakk bśinn til žess aš takast į viš žau.
Ķ mķnum huga snżst spurningin um hvort viš teljum skynsamlegra aš verja grķšarlegu fjįrmagni til aš hafa lķtil įhrif eftir tiltölulega langan tķma, žegar viš getum gert svo margt annaš sem mun hafa meiri jįkvęš įhrif į miklu stęrri hóp jaršarbśa."
*

Minn flokkur
mun sporna viš
hlżnun jaršar -
ef žiš lįtiš okkur
fį öll atkvęšin ykkar
- og
alla peningana ykkar.

*

Umręša į villigötum
A
š mati Lomborgs hefur loftlagshlżnun fengiš meiri athygli en brżnni mįl vegna žess aš skilabošin eru meira sexķ. Ķ myndinni The Day After Tomorrow sįst til dęmis hvernig er hęgt aš setja afleišingarnar af hlżnun jaršar fram į dramatķskan hįtt. Žaš er ólķklegt aš Brad Pitt verši bošiš hlutverk manns sem smķšar śtikamra ķ Tansanķu. Žaš žętti ekki sexķ. Hlżnun jaršar er hins vegar nefnd ķ sömu andrį og heimsendir. Žaš fylgir žvķ einhver spenna sem gerir aš verkum aš fólk hrķfst aušveldlega meš. Žetta vita stjórnmįlamenn; žess vegna stökkva žeir hver į fętur öšrum um borš ķ vagninn og heita žvķ aš sporna viš hlżnun jaršar. Žeir vita hins vegar sem er aš žeir eiga ekki eftir aš gera neitt ķ mįlinu, Žaš yrši alltof dżrt. Bandarķkin og Įstralķa samžykktu ekki Kyotobókunina žvķ žaš er alltof dżrt aš framfylgja henni og żmis Evrópurķki eiga ekki eftir aš geta stašiš viš hana žegar į hólminn er komiš.
Aš mati Lomborgs er slęmt aš mįlum skuli hįttaš svona en žetta sé ekki ķ fyrsta sinn sem umręšan er į villigötum. "Žaš eru til mörg dęmi um tilfelli žar sem viš óttušumst eitthvaš aš įstęšulausu. Į sķnum tķma trśšum viš aš skordżraeitur myndi ganga af okkur daušum en į sama tķma var loftmengun alvarlegra vandamįl. Ķ Bandarķkjunum voru sett sérstök lög til aš sporna viš notkun skordżraeiturs, en žaš vann meiri skaša en gagn. Aš sjįlfsögšu myndum viš vilja vera laus viš skordżraeitur, heimurinn er bara ekki fullkominn."
*

Innanhśssmengun
drepur 2,6 - 3,8
milljónir manna
įrlega.
Samt er sś mengun
tiltölulega óžekkt
vandamįl.

*

Mįlsvari
hinna
óspennandi
vandamįla

Óspennandi vandamįl
Lomborg minnir į aš žrįtt fyrir żmis ljón į vegi hefur mannkyniš komist leišar sinnar hingaš til og bżst ekki viš aš reyndin verši önnur ķ framtķšinni. "Žaš vęri samt góš tilbreyting ef viš byrjušum aš hafa įhyggjur af žvķ sem skiptir mįli. Ég fyllist til dęmis oft mikilli gremju žegar ég hugsa til žess aš eitt af žeim vandamįlum sem sleppur óséš framhjį okkur er innanhśss mengun. Sameinušu žjóširnar telja aš 2,6 - 3,8 milljónir manns lįti lķfiš įrlega vegna innanhśss mengunar, ašallega vegna žess aš žaš notar slęman eldiviš. Žetta eru nęstum jafnmargir og deyja af völdum alnęmis, samt sem įšur er žetta tiltölulega óžekkt vandamįl. En viš heyrum nóg frį žeim sem vill bjarga žessu fólki frį hlżnun jaršar einhvern tķmann ķ fjarlęgri framtķš."
Lomborg kvešst vera mįlsvari hinna "óspennandi vandamįla", sem eiga ekki mįlsvara ķ mönnum į borš viš Al Gore. "Žaš er įnęgjulegt aš hann sjįi sig knśinn til aš gerast talsmašur einhverra vandamįla heimsins en ég sakna žess Al Gore sem fannst ótrślegt aš viš vęrum ekki aš gera neitt til aš sporna viš alnęmi, malarķu, nęringarskorti, frjįlsum višskiptum og rķkisstyrkjum til bęnda; hinum raunverulegu vandamįlum sem hamla žvķ aš žróunarlöndin žróist. Viš vonum aš Hafnarsįttin leiši til žess aš fólk fari aš hugsa sig um hvort žaš sé ekki betra aš gera stęrri góšverk en minni. Viš munum aldrei gera allt rétt en viš žurfum aš fękka mistökum. Ef okkur tekst aš mjaka heiminum ķ žį įtt verš ég glašur."
*

Afla
vitręnnar
verkröšunar

*

Bęta eigiš
sišferši

*

Gerum žaš sem er
bęši veršugt
og
framkvęmanlegt

Ólympķuleikar hugsuša
Lomborg segir aš sķnar skošanir į hvaša verkefni ętti aš leysa fyrst, séu lķtilvęgar ķ hinu stóra samhengi. "Ég reyni žį aš leiša žį fęrustu į sķnu sviši saman į rįšstefnu Hafnarsįttarinnar į fjögurra įra fresti, svo žeir geti boriš saman bękur sķnar og forgangsrašaš vandamįlunum. Charles Krauthammer hjį Washington Post kallar žetta Ólympķuleika hugsuša. Mitt įlit į hvaša verkefni eigi aš vera efst į lista, mį sķn lķtils samanboriš viš įlit žessa vķsa fólks. Minn listi myndi ķ raun endurspegla žann lista sem žaš myndi koma sér saman um."
Hann bendir į aš žótt Vesturlönd geti lagt heilmikiš af mörkum, liggi lausnin į vanda žróunarlanda fyrst og fremst hjį žeim sjįlfum. "Ég er hlynntur žvķ aš viš į Vesturlöndum gerum žaš sem viš getum til aš draga śr spillingu og greiša fyrir višskiptum. Gallinn er sį aš viš vitum ekki hvernig viš eigum aš gera žaš. Aftur į móti kunnum viš aš dreifa smokkum, vķtamķnum og moskķtónetum, draga śr eigin višskiptahömlum og auka rannsóknir į landbśnaši.
Hafnarsįttin leggur įherslu į žau vandamįl sem viš getum leyst. Ef einhver veit hvernig hęgt er aš bęta įstandiš ķ spilltum rķkjum vęri žaš veršugt verkefni aš rįšast ķ. Žetta eru hins vegar aš mestu leyti innanrķkismįl viškomandi rķkja. Verkefni Hafnarsįttarinnar snżst um hvaš hinar rķkari žjóšir geta gert til aš bęta heiminn. Vonandi leišir žaš til žess aš fįtękari rķki geti aukiš framleišslu sķna, bśiš til fjįrmagn og mišstétt sem veršur nógu öflug til aš bylta stjórnvöldum og koma į einhvers konar lżšręši."
*

Įhrifa
Hafnarsįttarinnar
gętir vķša

*

Ķslendingar -
gleymiš ekki
aš njóta lķfsins

Mikilvęgt aš vera hamingjusamur
F
yrsta rįšstefna Hafnarsįttarinnar var haldin įriš 2004 og žótt erfitt sé aš merkja įhrif hennar enn sem komiš kvešst Lomborg fullviss um aš žau séu til stašar. "Til dęmis höfum viš haft įhrif į žróunarašstoš danska rķkisins, sem er farin aš gera mun meira til aš til aš hindra śtbreišslu alnęmis til dęmis. Žį hefur mér veriš sagt aš George Bush Bandarķkjaforseti hafi veriš meš nišurstöšur Hafnarsįttarinnar ķ huga žegar hann įkvaš aš verja 1.2 milljöršum bandarķkjadala til aš berjast gegn śtbreišslu malarķu. En ég vil ekki gera of mikiš śr mögulegum įhrifum Hafnarsįttarinnar, žetta er langt ferli og viš erum žolinmóš."
Spuršur hvaš hann telji aš Ķslendingar geti lęrt af skrifum sķnum segir Lomborg aš fólk eigi til aš gleyma aš njóta lķfsins og hversu mikilvęgt žaš er aš vera hamingjusamur. "En sennilega eru žiš ekki aš fiska eftir žvķ," segir hann og glottir. "Mér finnst mikilvęgt aš žeir sem vilja leggja sitt af mörkum til umhverfisins geri sér grein fyrir hvort breyttar venjur og lķfstķll hafi raunveruleg įhrif eša ekki. Kannski lķšur fólki ašeins betur viš tilhugsunina um aš žaš sé aš leggja sitt af mörkum. Žaš er gott og blessaš. En fólk ętti hins vegar aš foršast aš byggja sjįlfsmynd sķna į žvķ."
Vištal Andra og Gunnars
viš Björn Lomberg
Hiš sanna įstand heimsins mį nįlgast į bóksölu Vefžjóšviljans – www.andriki.is.

Efst į žessa sķšu * Forsķša