GÓP-fréttir 
Feršatorg 
Feršaskrį 
Vašatal

Kom
inn
Lyf viš affelgunum!

Lišsinni ķ erfišleikum

Af-felganir * 24volta startari - startar ekki

Ef žś hleypir lofti śr dekkjum til aš fljóta betur į snjó eša hafa betri dekkjafestu į brautinni hlżtur aš koma aš žvķ aš žś missir dekk śr falsi felgunnar og um leiš er allt loft śr žvķ. Ef dekkiš er stórt vilja kantar žess ekki falla elskulega aš felgubrśnunum. Fęstir hafa meš sér sérstök tęki til ašstošar ķ slķkum vanda - ekki sķst vegna žess aš žau taka nokkurt rśm ķ bķlnum. Žaš er žvķ nytsamt aš kunna nokkur rįš til aš bjarga sér.


Žaš fer ekki milli mįla - dekkiš er af felgunni!

Fyrsta skref: lyfta bķlnum svo hjóliš sé į lofti - ž.e.: felgan og dekkiš!
1
(a) Ef felgan
į aš fara af
žarf fyrst
aš losa ręr
(b) Lyfta 
(c) Hjóliš af

Ath!
Žś getur notaš
drįttartógiš
undir tjakkinn!!
Vefšu žaš
saman og
bśšu til sęti
fyrir tjakkinn!

  • Settu bķlinn ķ handbremsu. Ef um er aš ręša hlišarhalla ķ snjó skaltu grafa undan hjólum hinum megin svo aš bķllinn skriki sķšur undan hallanum žegar honum er lyft upp. 
  • Ef felgan į aš fara af žarf fyrst aš losa felguręrnar. Skrśfašu žęr allar af - nema eina (žį efstu) sem žś ašeins losar um einn snśning. Žś geymir žį efstu žvķ žegar bķllinn er kominn į loft er einmitt hśn aušveldust višureignar og unnt aš nį henni varlega og taka hjóliš af įn žess aš rugga bķlnum - en hann kann aš lafa ótraustlega į lyftingunni. 

Naušsynlegt er aš lyfta bķlnum. 

  1. Ef žś ert meš stušaratjakk og hefur plötu undir hann ķ lausasnjó tekst žér aš lyfta bķlnum ķ einni lotu žótt hann sé į stórum dekkjum. 
  2. Ef žś hefur ašeins venjulegan tjakk og bķllinn er į stórum dekkjum žarftu aš lyfta eins og unnt er į einum tjakki, stilla svo öšrum undir - eša steini - og losa tjakkinn. Stilla svo undir hann og tjakka hęrra. Žegar bķllinn er kominn į loft er unnt aš hreinsa śr dekkinu og bśa žaš undir lagfęringuna. 
  3. Ef bķllinn er į lausum snjó žar sem langt er nišur į hjarn og ķs žarftu plötu undir tjakkinn. Ef engin sérśtbśin plata (og ekkert braušbretti og ekkert drįttartóg) er mešferšis geturšu notaš skóflublašiš. Viš žessar ašstęšur getur veriš nóg aš lyfta bķlnum eins og unnt er ķ einni lotu - og moka svo undan hjólinu uns dekkiš er vel į lofti. Žaš er žó naušsynlegt aš įtta sig į žvķ aš skóflublašiš getur ekki ķ senn veriš undir tjakknum og ķ notkun viš moksturinn. 
2
Žrķfa og laga
Žetta er brįšabirgšavišgerš!
Žegar hjóliš er komiš į loft og ekki er ętlunin aš taka žaš af - eša žaš er komiš af
skaltu žrķfa felguna og dekkiš eftir megni. Geršu žér samt ekki vonir um aš žetta sé varanleg višgerš. Žegar heim kemur žarftu aš fara į dekkjaverkstęši, lįta taka dekkiš af, hreinsa og žurrka innan śr žvķ, lįta jafnvęgisstilla žaš og hugsanlega lķma žaš į felguna - žvķ ella mun žaš sennilega spóla innan ķ felgunni nęst žegar žś hleypir mikiš śr. Žetta er žvķ ašeins brįšabirgšavišgerš! 

Hreinsistigiš fer eftir ašstęšum. Ef žś ert ķ hrķš og/eša skafrenningi er sjįlfgefiš aš einhver snjór veršur ķ dekkinu og ef žś ert ķ frosti verša ķsnįlar į milli dekksins og felgunnar og žar mun leka - sjį lekalagfęringar hér fyrir nešan. Ef žś ert ķ krapabrasi og vinnur viš lagfęringuna ķ krapanum veršur vatn ķ dekkinu žegar žaš er komiš saman. Komum nįnar aš žvķ žegar viš skošum vatn ķ dekkinu hér fyrir nešan.

Nś veršur leišbeint um fimm ašferšir 
Dekkiš undir bķlnum - og strekkitęki
Strekkitęki strekkir ól sem nęr utan um bana dekksins svo aš mišjan gengur inn og barmar dekksins śt.
3
Dekkiš
upp į
felguna
  1. Strjśktu sķšustu hreinsi-yfirferšina um felgubrśnina og kantinn į dekkinu.
  2. Settu strekkjarann utan um dekkiš og hertu aš. Ef affelgast hefur beggja megin žarftu aš lyfta žvķ svo aš žaš komi rétt į felguna žegar barmarnir fara aš spennast śt.
  3. Settu loftdęluna ķ gang og festu slönguna viš pķlulausan ventilinn. Loftiš gengur hrašar inn ķ pķlulausan ventil! 
  4. Athugašu hvort ķs-tappi er ķ ventlinum! Žś hreinsar hann burt meš grennsta sexkanti.
  5. Žegar dekkiš nemur viš felguna kemur loftiš ķ. Žaš kemur strax ķ ljós hvort žetta hefur tekist. 
Dekkiš undir bķlnum - og tveir hjįlpast aš
3
Felgan į
öšrum
megin
Gerum rįš fyrir aš affelgast hafi frį bįšum brśnum felgunnar. Fyrsta verkefniš er aš festa dekkiš viš innri brśn felgunnar. Til žess žarftu hamar og stutta stöng eša annaš sem žjónar į sama hįtt. Ef žś ert einn er hentugt aš stilla undir dekkiš svo aš žaš sé svo hįtt aš innri brśn žess geti falliš aš felgunni į réttum staš. Annars mį nota til žess ašstoš annarra - eša ofbeldi.
Žegar dekkiš er komiš ķ hęfilega stöšu er žvķ žrżst aš innri brśn felgunnar og fylgt eftir meš žvķ aš slį į dekkiš (įn žess aš skemma žaš) utan frį - nęst felgunni - allan hringinn. Smįm saman festist dekkiš sęmilega viš innri brśnina. Žeim mun betur sem meir er aš unniš.
4
Felgan į 
hinum 
megin
  1. Settu loftdęluna ķ gang og festu slönguna viš pķlulausan ventilinn. Loftiš gengur hrašar inn ķ pķlulausan ventil. 
  2. Athugašu hvort ķs-tappi er ķ ventlinum! Žś hreinsar hann burt meš grennsta sexkanti.
  3. Strjśktu sķšustu hreinsi-yfirferšina um felgubrśnina og kantinn į dekkinu.
  4. Togašu varlega en įkvešiš ķ ystu brśnir dekksins svo aš barmur žess berist aš felgubrśninni. Ef bķllinn er į traustum tjakki mį einnig vera undir honum og spyrna dekkinu śt. Lįgmark er fjórar hendur - eša fjórir fętur.
  5. Žegar dekkiš nemur viš felguna kemur loftiš ķ. Žaš kemur strax ķ ljós hvort žetta hefur tekist. 
Holu-ašferšin - ķ snjó
3
Grafa 
žrönga holu
Gerum rįš fyrir aš dekkiš hafi losnaš af felgunni beggja megin. Žaš er erfišasta geršin. Ķ žessari holu-ašferš veldur žetta žó ekki vandkvęšum - ef unnt er aš grafa holu. Holan į aš vera rétt nógu breiš til aš felgan komist nišur ķ hana. Dżptin žarf aš vera nęg til aš felgan komist aš minnsta kosti aš žremur fjóršu nišur ķ hana įn žess aš snerta botninn. Ef hśn snertir botninn tekur hśn auk žess į sig snjó eša/og önnur óhreinindi. 
4
Felgan į
öšrum
megin
  1. Leggšu dekkiš žannig aš felgan sé yfir holunni - og ventillinn snśi nišur. Bakkar holunnar halda nś aš dekkinu. 
  2. Lyftu felgunni upp og strjśktu sķšustu hreinsi-yfirferšina um felgubrśnina og kantinn į dekkinu.
  3. Stķgšu į felguna og stappašu į henni uns dekkiš er falliš aš börmum hennar - allan hringinn. Ef dekkiš er stķft į er ekki vķst aš naušsynlegt sé aš lįta žaš falla alveg aš felgunni allan hringinn. Žaš kemur ķ ljós sķšar ķ framkvęmdinni žegar fariš er aš pumpa ķ žaš.
5
Vķkka
holuna
Nś tekuršu dekkiš frį og vķkkar holuna. Hśn į aš verša svo vķš aš žvermįl hennar verši 20 - 30 sm minna en žvermįl dekksins. Holan virkar žeim mun betur sem hśn er breišari - įn žess aš dekkiš falli ofan ķ hana. 
6
Felgan į 
hinum 
megin
Gęttu žess aš holan sé nógu breiš - og lķka nógu djśp! Felgan į aš ganga nišur ķ hana.
  1. Settu loftdęluna ķ gang og festu slönguna viš pķlulausan ventilinn. Loftiš gengur fyrr inn ķ pķlulausan ventil! 
  2. Athugašu hvort ķs-tappi er ķ ventlinum! Žś hreinsar hann burt meš grennsta sexkanti.
  3. Nś legguršu dekkiš yfir holuna žannig aš ventillinn snśi upp. (Loftiš streymir inn um ventilinn!)
  4. Strjśktu sķšustu hreinsi-yfirferšina um felgubrśnina og kantinn į dekkinu.
  5. Stķgšu į felguna - žś mįtt vera įkvešinn viš žaš žvķ holan er svo breiš aš nešri hliš dekksins fylgir felgunni sem žś trampašir fasta įšan. 
  6. Žegar felgan nemur viš dekkiš aš ofan kemur loftiš ķ. Žaš kemur strax ķ ljós hvort žetta hefur tekist. 
Undirstöšu-ašferšin -  ķ snjóleysi og heima ķ skśr
Frį Skśla H. Skślasyni, Fjallavinafélaginu Kįra og ķ Umhverfisnefnd 4x4 * 09.09.2003
3
Undirstaša
Undirstašan getur veriš stór olķubrśsi, heppilegur steinn eša annaš sem felgan getur setiš į en snertir ekki dekkiš sem žarf aš sķga nišur fyrir felguna allan hringinn.
4
Felgan į
öšrum
megin
  1. Hreinsašu felgubrśnirnar og kanta dekksins eins vel og žś getur. Leggšu felguna žannig į undirstöšuna aš ventillinn snśi nišur. Dekkiš slśtir nś nišur af felgunni allt ķ kring. 
  2. Nešri brśn dekksins sķgur nišur aš felgubarminum. Notašu barefli svo sem hamar, felgulykil eša felgujįrn til aš slį į brśnir dekksins uns žaš er falliš aš barmi hennar - allan hringinn. Ef dekkiš er stķft į er ekki vķst aš naušsynlegt sé aš lįta žaš falla alveg aš felgunni allan hringinn. Žaš kemur ķ ljós sķšar ķ framkvęmdinni žegar fariš er aš pumpa ķ žaš.
5
Felgan į 
hinum 
megin
  1. Nś snżršu dekkinu viš og leggur felguna į undirstöšuna žannig aš ventillinn snśi upp. Nś hangir dekkiš fast viš efri brśn felgunnar en lafir nišur ķ įtt aš nešri barmi felgunnar. 
  2. Settu loftdęluna ķ gang og festu slönguna viš ventilinn. 
  3. Athugašu hvort ķs-tappi er ķ ventlinum! 
  4. Strjśktu sķšustu hreinsi-yfirferšina um felgubrśnina og kantinn į dekkinu.
  5. Žrżstu nś į dekkiš utanvert nišur svo aš nešri brśn dekksins nįlgist nešri brśn felgunnar. Žś veršur aš vera įkvešinn žvķ annars nęršu ekki aš loka loftiš inni ķ dekkinu. Ef žaš hrapar frį efri brśn felgunnar veršuršu aš endurtaka nr. 4 !! 
  6. Žegar nešri brśn dekksins nemur viš nešri brśn felgunnar kemur loftiš ķ. Žaš kemur strax ķ ljós hvort žetta hefur tekist. 
Eftirmįli
og
kvešja
frį
Skśla
Ég  lęrši žessa ašferš 
žegar ég sį hann Sveinlaug į dekkjaverkstęšinu ķ Garšabę (Sveinlaugur "Rammi" į stóra Ramcharger trukknum) beita henni ķ Aldamótaferš feršaklśbbsins 4x4 (2000 vatna feršinni). Žį var reyndar um žaš aš ręša aš skipta um dekk žar sem eitt dekk hafši rifnaš illa. Žetta lék ķ höndunum į honum og gekk algjörlega įreynslulaust žrįtt fyrir slęmar ašstęšur ķ leišinda vešri.  - Kvešja - Skśli
Sprengi-ašferšin

Varśš! Ef dekkiš er slitiš eša skaddaš žolir žaš minna įtak og getur rifnaš viš sprenginguna.

Sprengja
dekkiš
į

Hefur žś 
reynslu 
af žessu? 

Sendu žį inn
leišbeiningu
fyrir
byrjendur!

Oft mį bjarga sér ķ fljótheitum meš žvķ aš sprengja dekkiš į. Ritari hefur séš žaš gert - og į žau efni sem til žarf (startvökva ķ śšabrśsa og eldspżtur) - en hefur aldrei prófaš žaš sjįlfur. Ef eins er meš žig - og vilt prófa - skaltu 
  • (1) Lyfta bķlnum - taka hjóliš undan og fęra žaš frį bķlnum. Raunar er lķka unnt aš hafa žaš į bķlnum. 
  • (2) Hreinsa burt snjó og vatn eftir megni, lagfęra dekkiš eins og žś getur en halda žvķ žó ekki nęr felgunni en svo aš žś getir bęši sprautaš (spray) startvökvanum inn ķ žaš og hent žangaš logandi eldspżtu. 
  • (3) Hafa mann tilbśinn meš eldspżtustokkinn aš hann hendi logandi eldspżtu inn strax og žś hefur sprautaš.
  • (4) sprauta inn ķ dekk-belginn og inn kemur fljśgandi eldspżtan - logandi. Prófašu fyrst aš sprauta vökvanum ķ hįlfa sekśndu. Sennilega dugar žaš ekki. Žį ertu strax byrjašur aš ęfast - og sprautar ķ eina sekśndu - og svo įfram uns įrangur nęst. 
Laga lekana 

Žótt žaš 
taki tķma aš 
losna viš 
lekana žį 
borgar žaš 
sig nema 
stutt sé į
višgeršar-
staš.

Nś žarftu aš laga lekana śr dekkinu. Ef žś ert aš vinna ķ frostleysu er lķklegt aš žś veršir ekki var viš neina leka. Ef žś hins vegar ert ķ miklu frosti veršuršu įreišanlega var viš leka. Žaš getur lekiš svo mikiš aš žś komist ašeins stuttan spöl įšur en žś žarft aš pumpa aftur ķ. 
  • Besta ašferšin er heitt vatn. Žś hellir žvķ ķ rįsina milli felgunnar og dekksins. Žį séršu hvar lekur. Hafšu hamar og slįšu nokkrum sinnum ķ dekkiš - frį felgunni - uns žś sérš aš hęttir aš leka. Žetta geriršu beggja megin.
  • Önnur ašferš - ef žś hefur ekki heitt vatn - en ert meš gashitara: Myndašu skjól meš teppi og beindu hitanum aš felgunni. Žegar hśn volgnar brįšna ķsnįlarnar. Žś slęrš į dekki eins og įšur - en nśna er erfišara aš vita hvort lekur. Lįttu snjó ķ rįsina. Hann brįšnar og žś sérš hvort lekur. 
  • Žrišja ašferš - ef žś hefur hvorki vatn né hitara. Taktu dekkiš inn ķ bķlinn og hafšu hitann į. Gęttu žess aš bķllinn sé traustur į tjakknum! 
Losa vatniš
Er vatn
ķ dekkinu?
Žótt vatn sé ķ dekkinu gerir žaš ekki til mešan hęgt er ekiš. Žaš er hins vegar mjög vont mįl žegar komiš er į veg žvķ högginn ķ dekkinu verša grķšarleg. Žaš stafar af žvķ aš vatniš nęr ekki aš dreifa sér ķ dekkinu žegar hrašinn eykst svo aš hjóliš veršur eins og žaš hafi stein inni ķ sér. Rįš viš žessu eru tvö:
  1. Taka dekkiš aftur af, ausa śt vatninu og žurrka žaš upp og setja svo aftur saman. Žetta getur reynst erfišara žvķ dekk fara ekki svo aušveldlega frį felgunni žegar mašur óskar žess. Einnig getur veriš erfitt aš koma dekkinu sķšan aftur į felguna.
  2. Minnka vatniš ķ dekkinu meš mjórri pķpu - eins og lżst er nešan viš myndina.

Vatniš
śr
dekkinu
meš
mjórri
pķpu
  1. Pumpašu ķ dekkiš og lįttu pķlulausan ventilinn vera nęst jöršu. Vatnspollurinn er žį undir honum. 
  2. Mešan mikiš vatn er ķ dekkinu (eins og į myndinni) nęr ventillinn aš innan nišur ķ pollinn og vatn sprautast śt. Lįttu žetta gerast svo lengi sem unnt er. 
  3. Žegar vatniš hefur lękkaš svo mjög aš ventillinn nęr ekki lengur nišur ķ žaš seturšu granna pķpu gegnum ventilinn nišur ķ vatniš. Best er ef ekkert loft kemst mešfram pķpunni - en žótt eitthvaš loft komi fram meš henni virkar rįšiš samt. Nś sprautast vatniš gegnum pķpuna žvķ yfir henni er žrżstingurinn ašeins ein loftžyngd en žrżstingurinn inni ķ dekkinu - į vatniš - er miklu meiri - žvķ žś pumpašir ķ žaš! Gęttu žess aš ef pķpan er stutt mįttu ekki pumpa of mikiš ķ dekkiš žvķ žį nęr hśn ekki nišur ķ vatniš og śt um ventilinn. 

Efst á þessa síðu * GÓP-fréttir * Sverris-síður *  Feršatorg * Feršaskrį * Vašatal