GÓP-fréttir  
Feršatorg 

Kom inn
GJ finnur Hófsvaš

Hallgrķmur Jónasson (30.10.1894 - 24.101991), kennari viš Kennaraskólann
segir frį - ķ Įrbók Feršafélags Ķslands įriš 1950 - bls. 143:

Um Vatnahjallaveg į bķlum

Frį Hveravöllum noršur Eyfiršingaveg
og Vatnahjalla til Eyjafjaršar
dagana 8. - 11. september 1949.

Fararstjórar:
Einar Magnśsson, (17.03.1900 - 12.08.1986) kennari viš Menntaskólann ķ Reykjavķk frį 1922 og rektor 1965-1970,
og Gušmundur Jónasson, (11. jśni 1909 – 5. mars 1985) fjallabķlstjóri.

Śr
Įrbók
FĶ 195
0

Svona millifyrirsagnir eru frá GÓP
sem er uppskrifari og setti atrišisorš ķ vinstri dįlk.
Frįsögn Hallgrķms er hér fyrir nešan.

Fimmtu-
dagur
8. sept.
1949

Einar Magg
Gušmundur Jó
Ingimar Ingim
Egill Kristbj

Alls
29

Lagt af staš

Hinn 8. dag septembermįnašar haustiš 1949 hélt hópur manna af staš śr Reykjavķk į žrem bķlum og stefndi til fjalla. Žaš eitt var raunar ekkert sjaldgęft. Samt var för žessi ętluš um leišir sem bķlar höfšu ekki fyrr fariš. Markmiš hennar var aš freista žess aš komast žvert um öręfi landsins frį Hveravöllum noršur Eyfiršingaveg og Vatnahjalla til Eyjafjaršar.

Forystu feršalagsins höfšu žeir Einar Magnśsson, menntaskólakennari, og Gušmundur Jónasson, bķlstjóri, en fyrstu hugmynd aš žvķ mun Ingimar Ingimarsson, bķlstjóri, hafa įtt. Žrišji vagnstjórinn var Egill Kristbjörnsson. Voru žessir menn allir haršduglegir og žaulvanir slarkferšum, en vagnar žeirra hįir og hinir traustustu. Alls voru 29 menn ķ förinni, žar į mešal tveir kvikmyndatökumenn.

Fyrsta daginn var haldiš til Hveravalla. Žó var Blanda könnuš įšur en žangaš kom. Reyndist hśn vel fęr litlum spöl ofar en žar sem hśn liggur nęst veginum. Lį įin žröngt, dįgóš ķ botninn og ekki vatnsmikil, en straumžung.

9. sept.
1949

Frį
Hvera-
völlum

Noršan Hofsjökuls

Frį Hveravöllum var lagt af staš ķ birtingu nęsta morgun. Vešur var dįsamlega fagurt, heišskķrt, logn meš nokkru frosti og alhrķmašri jörš. Nś var lagt hiklaust ķ Blöndu og eftir fįeinar mķnśtur stóšu allir heilu og höldnu į austurbakkanum ķ žvķ dżrlegasta vešri sem į varš kosiš. Sķšan var  haldiš noršaustur meš Hofsjökli fyrir Įlftabrekkuhorn. Žarna er fjöldi kvķsla er fellur til Blöndu. Nś voru žęr litlar. Nęturfrostiš hafši nķst śr žeim jökulkorginn.

Austur
yfir
Blöndu
til
Laugafells

Strangakvķsl sżndi enn ęttmót sitt og uppruna en tafši annars ekki fyrir aš neinu rįši. Žį er kom austur fyrir Sįtu var sveigt nęr jöklinum. Gušmundur Jónasson ók fyrir en viš stóšum nokkrir į bķlpallinum, kusum žaš fremur en sitja inni ķ bólstrušum sętum hjį Ingimari - žótt gott vęri. Héšan var og hęgara aš velja greišustu leišina meš Gušmundi sem annars virtist finna hana af ešlisįvķsun einni saman. Sólin skein ķ heiši og öręfin ljómušu ķ mildu įrdagsskini sem voldugur töfraheimur ķ blękyrrš haustsins.

Viš ókum sunnan viš Eyfiršingahóla og aš Jökulsį vestari gegnt Krókafelli. Hśn var sęmileg yfirferšar žar sem viš völdum vašiš. Žvķ nęst var stefna tekin noršur meš Lambahrauni og austur aš Įsbjarnarvötnum. Hraunžśfukvķsl, er śr žeim fellur allt noršur ķ Vesturdal, var fyrsti verulegi farartįlminn. Hśn lį ķ stokki langt noršur eftir. Žaš rįš var tekiš aš brśa hana meš grjótķburši og tókst žar yfirförin giftusamlega eftir nokkra töf. Um Raušhóla var nś stefnt til sušausturs į Illvišrahnśka en fram meš žeim kemur Jökulsį austari. Hśn er mun vatnsmeiri en systir hennar sem fyrr var nefnd, enda sś torfęran sem viš töldum erfišasta. Sveigt var ķ boga fram meš įnni žar sem hśn slęr sér noršur į sandana, en lagt aš henni viš sušausturhorn hnśkanna. Var hśn žar ķ einu lagi, breiddi dįlķtiš śr sér en botninn ekki sem bestur og bleyta ķ sušurbakkanum. Eftir aš hafa vašiš įna aftur og fram var lagt ķ hana į bķlunum og gekk allt sęmilega. En vel kom sér aš hafa vindu į einum bķlnum žegar upp śr kom og kviksyndi leyndist undir grjóteyrinni.

Nś var haldiš sušaustur meš Langahrygg og į Sprengisand og žašan aš Laugafelli til gistingar, en žar stendur nżlega reist sęluhśs Feršafélags Akureyrar viš heita uppsprettur.

Žaš var dįlķtiš ęvintżraleg sjón aš sjį 3 bķla standa uppi į hęsta hrygg Laugafells (892 m) ķ kvöldhśminu. Og śtsżni žašan var ógleymanlegt.

Viš įttum góša nótt ķ sęluhśsi FFA. Žaš er hiš myndarlegasta ķ alla staši og var žó ekki fullbśiš.

Hér fannst okkur feršinni raunar lokiš. Frį Hveravöllum og hingaš hafši aldrei veriš ekiš bķlum fyrr. Viš höfšum veriš um 14 klukkustundir į leišinni, rśmlega 100 km vegalengd. Héšan lįgu trošnar slóšir noršur ķ Eyjafjörš.

10. sept.
1949
Um Vatnahjalla ķ Eyjafjörš

Viš geršum rįš fyrir svona tveggja stunda akstri noršur į Vatnahjallabrśn og flżttum okkur ekkert af staš. Skżrsla um feršina var skrįš ķ gestabók hśssins. Vešur var enn hiš sama sem daginn įšur.

Um
Vatna-
hjalla
til
Akureyrar

Leišin noršur fyrir Geldingsį var sęmilega greišfęr en žį tóku viš naktir uršarhjallar sem uršu žvķ stórgrżttari sem nęr dró Uršarvötnum. Er žar skemmst frį aš segja aš hér męttu okkur meginerfišleikarnir. Varš ekki ekiš hrašar en hęgasta lestargang į 15 - 20 km kafla. Vegur er aš vķsu ruddur nokkuš en bķlar okkar voru helst til breišir fyrir hann.

En loks var Vatnahjallabrśninni nįš žar sem varša ein mikil, Sankti Pétur, stendur og gnęfir yfir Eyjafjaršardalinn. En žį var eftir aš komast nišur. Reyndist žaš allöršugt, mešal annars vegna žess aš runniš hafši ķr vegarbeygjunum ķ undangengnum śrfellum. En loksins - aš aflķšandi nóni - nįši leišangurinn nišur ķ dalinn heilu og höldnu. Hér skildist okkur fyrst aš fullu hvķlķkt afreksverk forgöngumenn Feršafélags Akureyrar höfšu unniš meš žvķ aš flytja efni ķ sęluhśs sitt um žessar erfišu torfęrur alla leiš sušur aš Laugafelli.

Į formašur feršanefndar FFA, Žorsteinn Žorsteinsson, miklar žakkir og mikla ašdįun skilda fyrir slķkt žrekvirki, įsamt mörgum öšrum mętum mönnum žessa félags.


feršar-
lokum
Viš sem tókum žįttķ žessum leišangri vorum og žakklįtir fararstjórum okkar, žeim Einari Magnśssyni og bķlstjórunum. Allir höfšu žeir reynst hinir traustustu og skemmtilegustu feršafélagar.

Ef til vill munu żmsir spyrja: Er žessi öręfaleiš fęr, til dęmis jeppum og venjulegum bķlum?

Ég fyrir mitt leyti tel žaš hępiš. Įrnar voru aš žessu sinni litlar sökum frostnótta. Žó tel ég tvķsżnt aš jeppar hefšu komist yfir žęr, auk žess  fulllįgir undir öxul į sumum žeim leišum sem viš fórum. Hinsvegar mun eflaust hęgt aš finna betri leiš en žį sem viš völdum sums stašar. Og af Sprengisandi er mun greišfęrara bķlum ofan ķ Bįršardal en um Vatnahjalla.

Viš höfšum góšan śtbśnaš. Engir skyldu leggja į öręfin įn žess - og naumast nema fleiri en ein bifreiš sé ķ förinni. Öręfin eru dįsamlegur heimur aš feršast um ķ góšbvišri. En fyrirhyggju skyldi įvallt gętt į žeim leišum og ekki flasaš žar aš neinu.

Aš kveldi 4. dags frį žvķ aš viš lögšum af staš śr Reykjavķk, komum viš heim aftur meš endurminningar sem viš gleymum seint eša aldrei.

Hallgrķmur Jónasson

Hallgrķmur
Jónasson
Kennari viš barnaskólann ķ Vestmannaeyjum 1921-1931 og aš hluta viš unglingaskóla. Endurreisti bókasafniš og hóf śtlįn aš nżju 1924 og var bókavöršur žar til hann og Elķsabet kona hans fluttu śr Eyjum 1931. Kennari viš Kennaraskóla Ķslands frį 1931 til 1968. Hann starfaši viš blašamennsku nokkur įr fyrir 1940, žį viš Tķmann og var mešritstjóri Nżja Dagblašsins 1934-1935. Ķ stjórn Feršafélag Ķslands 1944-1972 og leišsögumašur į vegum žess um 30 sumur. Var heišursfélagi Feršafélagsins og Śtivistar.
(Upplżsingar śr eftirmęlum Haraldar Gušnasonar ķ Mbl. 11. des. 1991.)

GÓP-fréttir * Feršatorg